Niewysłane listy. Listy, dzienniki, rysunki, dokumenty. 1940–1942

Edycja źródłowa dokumentująca dwa lata wojennej rozłąki Franciszki i Stefana Themersonów, wybitnej pary artystów awangardowych. Na tom składa się około 150 listów i 150 telegramów, dzienniki Stefana, oficjalne dokumenty oraz rysunki Franciszki, powstałe w latach 1940–1942, gdy ona przebywała w Londynie, a on we Francji.

Wstęp przypomina wcześniejszą drogę obojga. Pobrali się w 1931 roku i wspólnie zrealizowali pięć filmów, w których stosowali eksperymentalne techniki fotograficzne rozwijane przez Stefana od końca lat dwudziestych, w tym skonstruowany przez niego „stół trikowy” do tworzenia ruchomych fotogramów. Zaliczani do czołowych twórców polskiego kina awangardowego lat trzydziestych, wydali też dwa numery czasopisma „f.a.” (film artystyczny), poświęcone nowemu kinu angielskiemu i francuskiemu.

Na życie zarabiali książkami dla dzieci, które Stefan pisał, a Franciszka ilustrowała. Zamiast czarodziejów i wróżek pojawiały się w nich zjawiska codzienności: cegły, elektryczność, alfabet czy poczta. W 1938 roku wyjechali z Warszawy do Paryża, a wybuch wojny wkrótce ich rozdzielił.

Zebrane materiały pokazują codzienność emigracji i wojny z perspektywy dwojga ludzi, którzy przez długie miesiące nie mieli pewności, czy ich listy docierają do adresata. Korespondencja, zapiski i rysunki układają się w osobisty zapis tęsknoty, niepewności i starań o ponowne spotkanie, a zarazem w dokument epoki.

Książka została starannie zaprojektowana i jest bogato ilustrowana. Zainteresuje czytelników epistolografii i literatury wspomnieniowej, historyków sztuki i filmu oraz wszystkich, którzy chcą poznać biografię Themersonów.