Kardynał Pölätüo. Generał Piesc

Tom Stefana Themersona łączy minipowieść „Kardynał Pölätüo” z opowiadaniem „Generał Piesc”. Obie historie wykorzystują absurd i groteskę do rozmowy o przekonaniach, wielkich planach oraz tym, co dzieje się, gdy teorie spotykają się z codziennym życiem.

Tytułowy kardynał uważa poezję za zagrożenie i tworzy pölätüomizm — system, który ma pogodzić naukę z religijnym obrazem świata. Jego rozważania przeplatają się z osobliwą historią rodzinną, w której pojawia się przyszły poeta Guillaume Apollinaire. Powieściowa fabuła staje się punktem wyjścia do filozoficznej gry z językiem i logiką.

Bohater drugiego utworu, emerytowany generał Piesc, po niespodziewanym wzbogaceniu się wyrusza, by wykonać od dawna planowaną misję. W drodze odkrywa jednak, że nie pamięta, na czym miała ona polegać. Spotkanie z chiromantką nadaje jego wyprawie inny kierunek. Themerson zestawia w tej opowieści patriotyczny gest z prywatnym pragnieniem szczęścia i pozostawia czytelnikowi miejsce na własną interpretację decyzji generała.