Tom Harris

W jesienny poranek 1938 roku Tom Harris wychodzi z komisariatu policji w londyńskiej dzielnicy Paddington. W pewnej odległości idą za nim dwaj funkcjonariusze w cywilu, a dalej narrator. Tak zaczyna się obserwacja człowieka, którego życie wymyka się prostym wyjaśnieniom. Narrator powraca do niego przez ponad dwadzieścia pięć lat, próbując zrozumieć kolejne etapy jego historii.

Tom Harris pojawia się w zaskakujących rolach. Bywa fryzjerem pracującym nad maszyną do strzyżenia włosów, kelnerem w chińskiej restauracji, opuszczonym mężem arystokratki i profesorem na uniwersytecie w Genui. Każda z tych odsłon odsłania inny fragment jego życia, ale nie daje gotowego klucza do całości. Wątek śledzenia bohatera nadaje powieści rys zagadki, podczas gdy zmienność jego zajęć i miejsc pobytu otwiera szersze pytania o tożsamość oraz sposób, w jaki ludzie próbują nadać sens własnym doświadczeniom.

„Tom Harris” Stefana Themersona łączy opowieść o tajemniczej postaci z filozoficzną refleksją. Zamiast prowadzić wyłącznie do rozwiązania sprawy, narrator przygląda się temu, jak Harris zmienia się na przestrzeni lat i jak trudno zamknąć czyjeś życie w jednej roli. Powieść ukazała się po raz pierwszy po angielsku w 1967 roku; polski tekst jest przekładem Ewy Krasińskiej.