Yokai. Bestiariusz japoński

Yōkai to zbiorcze określenie nadprzyrodzonych istot obecnych w japońskich opowieściach. Mogą przybierać postać duchów, demonów, potworów lub stworzeń wymykających się prostym podziałom. Zack Davisson wybiera sto takich postaci i przedstawia historie oraz wyobrażenia, które przez wieki kształtowały ich wizerunki. Jego bestiariusz jest przewodnikiem po folklorze, a nie powieścią o jednej fabule.

Wśród opisanych istot znajdują się zarówno yōkai rozpoznawalne w japońskiej kulturze, jak i mniej znane. Autor przybliża między innymi Amabie, stworzenie łączące cechy ryby i ptaka, oraz Tōfu Kozō, dziecięcą postać niosącą tofu. Pisze też o Kyōkotsu, duchu związanym ze studnią, i Akaname, stworze pojawiającym się w opowieściach o brudnych łazienkach. Tak różne przykłady pokazują, że świat yōkai obejmuje istoty budzące lęk, ale również dziwaczne, zabawne lub budzące współczucie.

Davisson wyjaśnia, dlaczego historie o tych postaciach utrzymywały się w opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie oraz jak zmieniały się wraz z japońską kulturą. Przywołuje ich cechy, zachowania i związane z nimi legendy, dzięki czemu czytelnik może dostrzec różnicę między poszczególnymi rodzajami zjaw i potworów. W książce ważna jest także warstwa wizualna: przedstawieniom yōkai towarzyszą liczne dawne drzeworyty i obrazy oraz nowsze prace artystyczne. Ilustracje pozwalają porównać sposoby ukazywania tych samych istot w różnych epokach.

„Yokai. Bestiariusz japoński” łączy katalog niezwykłych postaci z wprowadzeniem do części japońskiej tradycji, w której codzienność styka się z wyobraźnią i opowieścią o tym, co niewytłumaczalne. Zamiast ograniczać się do listy potworów, pokazuje różnorodność wierzeń i historii stojących za ich nazwami. To ujęcie pomaga zrozumieć, dlaczego yōkai pozostają obecne także we współczesnych przedstawieniach kultury Japonii.