Wampir Biografia symboliczna wyd. 3

Maria Janion śledzi w tej książce drogi, którymi wampir wędrował przez kulturę europejską XIX i XX wieku. Punktem wyjścia jest obserwacja, że mit wampiryczny, uznawany za najpotężniejszy mit literacki minionego stulecia, doczekał się licznych opracowań w Anglii, Francji i Niemczech. Autorka pyta, które składniki tego mitu najsilniej oddziaływały na ludzką wyobraźnię i dlaczego postać powracającego zmarłego okazała się tak trwała.

Wampir jawi się tu jako istota, która posiadła tajemnicę nieśmiertelności, ale korzysta z niej kosztem ludzi: wyczerpuje swoje ofiary, dąży do absolutnej władzy nad nimi i bywa przedstawiany jako uosobienie zła, a Dracula Brama Stokera został wręcz upodobniony do Antychrysta. Osobne miejsce zajmuje krew jako substancja warunkująca istnienie zarówno wampira, jak i człowieka, oraz dawne przekonania o jej odradzającej mocy i o życiu po śmierci.

Rozważania łączą perspektywę antropologiczną, historyczną, folklorystyczną, literaturoznawczą i filmoznawczą z ujęciem psychologicznym, w szczególności psychoanalitycznym. Kolejne rozdziały dotyczą m.in. słowiańskich źródeł wyobrażeń o wampirze, związków śmierci i kobiecości, arystokratycznych i demokratycznych wampirów historycznych, nekrofilii, miejsc nawiedzonych przez śmierć, sposobów rozpoznawania wampira, Byrona i lorda Ruthvena, Carmilli, Draculi oraz postaci femme fatale. Książkę uzupełnia wybór tekstów literackich, od Goethego i Byrona po Stokera, Słowackiego, Mickiewicza, Reymonta, Miłosza i Sapkowskiego.