Lalka

„Lalka” Bolesława Prusa to powieść społeczno-obyczajowa uznawana za najważniejsze dzieło polskiego pozytywizmu. Ukazywała się w odcinkach w prasie od 1887 roku, a w wydaniu książkowym w roku 1890. Akcja toczy się głównie w Warszawie w latach 1878–1879.

Głównym bohaterem jest Stanisław Wokulski, kupiec, który doszedł do majątku własną pracą i przedsiębiorczością. Jego życiem kieruje nieodwzajemniona miłość do Izabeli Łęckiej, panny z zubożałej rodziny arystokratycznej. Aby zbliżyć się do jej świata, Wokulski pomnaża fortunę i wchodzi w kręgi, które traktują go z dystansem. Jego losy w dużej mierze poznajemy dzięki pamiętnikowi Ignacego Rzeckiego, starego subiekta i przyjaciela bohatera.

Wątek miłosny splata się z szeroką panoramą ówczesnego społeczeństwa. Prus pokazuje tracącą wpływy arystokrację, bogacące się mieszczaństwo, społeczność żydowską, świat nauki, studentów i środowiska robotnicze oraz zależności między tymi grupami. Przygląda się przemianom obyczajów i przekonań mieszkańców Warszawy końca XIX wieku, a także zderzeniu romantycznych ideałów z pozytywistycznym programem pracy.

Powieść była wielokrotnie adaptowana na potrzeby teatru, radia i filmu, a w szkołach średnich należy do lektur obowiązkowych.