Atlas. Antologia

„Atlas. Antologia” to obszerna, przekrojowa publikacja poświęcona atlasowi jako kategorii kulturowej, naukowej i artystycznej. Od renesansowych początków po późną nowoczesność pojęcie atlasu pozostaje niejednoznaczne – sytuuje się pomiędzy nauką a sztuką, sprawia trudności interpretacyjne i wciąż ulega przemianom.

Twórcy antologii pytają, czy atlasy służyły i nadal służą kolonizowaniu i podporządkowywaniu świata, czy raczej przyczyniają się do rozbijania utrwalonych obrazów, klisz i wyobrażeń. Odwołując się do mitologicznego tytana Atlasa, zastanawiają się również, czym atlas może być dzisiaj.

W ich ujęciu dźwiganie na własnych barkach rozpadającego się świata jest melancholijnym doświadczeniem bezsilności, formą nieustającej żałoby, która nadaje „atlasowemu gestowi” obsesyjny charakter. Wobec dramatów historii i postępującej katastrofy klimatycznej poczucie to nabiera nowych znaczeń i może skłaniać do tworzenia nowych kartografii, nowych atlasów oraz poszukiwania nowych sposobów ich wykorzystania.

Książka prezentuje dwudziestowieczne i współczesne formy oraz przeobrażenia atlasu. Składa się z kilkudziesięciu tekstów – zarówno naukowych, jak i literackich – oraz kilkuset ilustracji, wśród których znalazły się fragmenty projektów artystycznych i dokumenty wizualne.

W tomie pomieszczono materiały m.in. Lorraine Daston, Giuliany Bruno, Georges’a Didi-Hubermana, Jorge Luisa Borgesa, Viléma Flussera, Judith Schalansky, Gertrudy Stein, Michela Serresa, Anny Tsing, Georges’a Duthuita, Teresy Castro, Benjamina Buchloha, Aby’ego Warburga, Róży Luksemburg, Hannah Höch, Gerharda Richtera, Jadwigi Maziarskiej, Zofii Rydet, Mathieu Pernota i Diany Lelonek.

Całość uzupełniają rozbudowane komentarze Tomasza Szerszenia, Agnieszki Daukszy, Balbiny Tarnowskiej i Elizy Gościniak. Publikacja jest adresowana do badaczy kultury wizualnej, historyków sztuki, antropologów i wszystkich zainteresowanych relacjami między obrazem, wiedzą i porządkowaniem świata.