Widocznie tak musi być między żywymi artystami

Tom zawiera korespondencję Tadeusza Różewicza i Jerzego Jarockiego z lat 1966–2011, opracowaną przez Annę Romaniuk. Obaj należą do najważniejszych postaci polskiej kultury drugiej połowy XX i początku XXI wieku. Różewicz występuje tu przede wszystkim jako dramaturg i nowator sztuki dramatycznej, Jarocki jako reżyser, który potrafił wnikliwie odczytać jego utwory i wydobyć z nich to, czego inni nie dostrzegali.

Na zbiór składa się około 200 listów, w większości pisanych przez poetę. Wymiana trwała z krótszymi i dłuższymi przerwami przez ponad cztery dekady. Jest zapisem dyskusji dwóch intelektualistów reprezentujących odmienne dyscypliny, a zarazem świadectwem spotkania różnych dziedzin sztuki i narodzin twórczości o charakterze interdyscyplinarnym. Listy są żywym śladem myślenia i tworzenia: widać w nich, jak pomysły dramaturga zderzają się z wizją inscenizatora i jak z tej konfrontacji wyłania się ostateczny kształt dzieła.

Z lektury wyłania się dynamiczny obraz niełatwej relacji. Współpraca pisarza i reżysera bywała trudna i kształtowała się w warunkach dalekich od harmonii, a mimo to przyniosła wiele pamiętnych inscenizacji na czołowych polskich scenach. Należą do nich „Wyszedł z domu” w Starym Teatrze w Krakowie (1965), „Stara kobieta wysiaduje” w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu (1969), „Na czworakach” w Teatrze Dramatycznym w Warszawie (1972) oraz „Pułapka” w Teatrze Polskim we Wrocławiu (1992).

Listy pozwalają zajrzeć za kulisy pracy twórczej: pokazują warsztat obu artystów, kolejne etapy powstawania dramatów i przedstawień, spory o kształt tekstu i sceniczne rozwiązania. Rozmowy o sztuce sąsiadują w nich ze zwierzeniami, przyznawaniem się do własnych słabości, opisami codzienności i rutyny, a także z wyrazami zniecierpliwienia. Dzięki temu czytelnik poznaje obu korespondentów nie tylko jako uznanych artystów, lecz także jako ludzi zmagających się z wątpliwościami i zmęczeniem.

Książka dokumentuje wspólnotę pracy, myśli i polemik, a jednocześnie zwyczajne życie dwóch twórców. Jest źródłem dla osób zainteresowanych twórczością Różewicza, historią polskiego teatru powojennego oraz epistolografią. Pełne brzmienie tytułu uzupełnia podtytuł „Korespondencja 1966–2011”.