Statek widmo. Historia światowej gospodarki opowiedziana poprzez losy pewnej morskiej jednostki

„Statek widmo” to książka historyka Iana Kumekawy, która opowiada o przemianach światowej gospodarki ostatnich pięciu dekad przez pryzmat dziejów jednej, niepozornej jednostki pływającej. Jest to przykład mikrohistorii: z pozornie drobnego tematu autor wyprowadza obraz zjawisk o globalnym zasięgu.

Bohaterem jest skromny statek towarowy, który w różnych okresach pełnił zupełnie odmienne funkcje. Służył jako koszary dla brytyjskich żołnierzy po wojnie o Falklandy, jako pływające więzienie u wybrzeży Bronxu oraz jako kwatery dla pracowników przemysłu naftowego w Nigerii i samochodowego w Niemczech. Przez lata wielokrotnie zmieniał nazwy, właścicieli i bandery. Ta nieuchwytna tożsamość, połączona z wyposażeniem w modułowe kontenery, pozwalała mu stawać się tym, czego w danej chwili potrzebował rynek.

Śledząc jego losy, Kumekawa opisuje przeobrażenia sektora energetycznego, rozwój rynków offshore, stref swobodnej bankowości i wyspiarskich rajów podatkowych. Pisze także o wyzysku pracowników oraz o gwałtownym wzroście liczby więźniów, przetrzymywanych niekiedy poza granicami własnego kraju.

Książka pokazuje, jak z tych elementów ukształtował się neoliberalny porządek gospodarczy, w którym unikanie regulacji stało się częścią strategii biznesowej. Przedstawia krytyczne spojrzenie autora na globalizację i jest przeznaczona dla czytelników zainteresowanych historią gospodarczą, ekonomią polityczną i współczesnym kapitalizmem.