Przeżyłam Oświęcim wer. rosyjska

Rosyjskojęzyczna wersja wspomnień Krystyny Żywulskiej to relacja więźniarki, która przeszła przez obóz Auschwitz-Birkenau i opisała go wkrótce po wojnie. Książka ukazała się pierwotnie po polsku w 1946 roku i jest uważana za jedną z pierwszych książek o tym obozie. Autorka napisała ją niedługo po ucieczce, opierając się na własnych przeżyciach z okresu uwięzienia.

Punktem wyjścia jest los samej autorki. W 1941 roku jej rodzina trafiła do warszawskiego getta, z którego po dwóch latach zdołała uciec wraz z matką. Działała następnie w konspiracji, w grupie wytwarzającej fałszywe dokumenty. W 1943 roku została aresztowana przez gestapo, osadzona na Pawiaku, a potem wywieziona jako więźniarka polityczna do Oświęcimia i do Birkenau. Należała do nielicznych ocalałych z kilkusetosobowego transportu z Pawiaka.

Wspomnienia przedstawiają codzienność obozu: głód, wszy, świerzb, czerwonkę, tyfus i zapalenie płuc, pracę w lodowatych polach, a także pracę przy rejestracji nowo przybyłych więźniarek, w tym kobiet przywożonych z Holandii, Grecji, Włoch i Węgier. Autorka pracowała w kobiecym komandzie rejestrującym więźniów w pobliżu komór gazowych. Opisuje odwagę współwięźniarek i ich wolę przetrwania. W obozie potajemnie układała wiersze, które więźniarki uczyły się na pamięć; część z nich umieściła w książce.

Relacja kończy się na okresie likwidacji obozu: w styczniu 1945 roku, podczas marszu śmierci, autorce udało się uciec i ukryć u miejscowej ludności. Opracowanie przygotowano we współpracy z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau; zawiera przypisy wyjaśniające realia obozowe oraz kilkadziesiąt fotografii z czasów wojny. Uwzględniono w nim także fragmenty tekstu zmienione po wojnie przez cenzurę.