Automaty liczą. Komputery PRL
PESEL w PRL
Wydawca: Księży Młyn Dom Wydawniczy
Historia systemu PESEL na tle informatyzacji PRL – od planów Centralnego Banku Danych po pytanie, czy ewidencja służyła informacji, czy inwigilacji obywateli.
Gdzie kupić: ebook, audiobook
Epub, Mobi, PDF, MP3
Bartłomiej Kluska przedstawia historię Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, czyli PESEL, osadzając ją w szerszych dziejach informatyzacji Polski Ludowej. Tytułowe pytanie, czy system służył informacji, czy inwigilacji, wyznacza oś rozważań nad tym, komu w rzeczywistości miała służyć centralna, elektroniczna baza danych o obywatelach.
Punktem wyjścia jest opowieść o początkach polskiej informatyki, gdy entuzjaści dążyli do zbudowania krajowej maszyny cyfrowej na wzór rozwiązań zachodnich. Autor pokazuje, jak inicjatywę przejęły władze komunistyczne, które dostrzegły w komputerach narzędzie do planowania gospodarki centralnie sterowanej oraz do gromadzenia i przetwarzania informacji o mieszkańcach kraju.
Książka omawia program Krajowego Systemu Informatycznego, w ramach którego zaplanowano Centralny Bank Danych obejmujący wiele dziedzin życia obywateli i gospodarki. Z zakładanych baz powstały jedynie PESEL oraz MAGISTER, ewidencja osób z tytułami naukowymi, natomiast przewidziany do wyszukiwania prac naukowych system ŚWIATOWID nie został zrealizowany.
Autor opisuje także techniczną stronę przedsięwzięcia: w latach siedemdziesiątych system działał na czterech komputerach firmy Siemens, a transmisję danych i terminale oparto na polskich urządzeniach MERA. Zapytania formułowano w specjalnym języku przypominającym SQL, co pozwalało władzom i milicji wyszukiwać na przykład osoby, które wyjechały za granicę albo niedawno zmieniły miejsce zamieszkania. Na tym tle książka wyjaśnia, skąd wziął się jedenastocyfrowy numer, którym Polacy posługują się do dziś.
Dodatkowe informacje
Komentarze i recenzje
Zaloguj się, aby dodać komentarz lub ocenę.
Brak ocen, komentarzy i recenzji.