Niezależni producenci. Studio Filmowe im. Karola Irzykowskiego w latach 1981–2005

Monografia Emila Sowińskiego jest poświęcona działalności producenckiej Studia Filmowego im. Karola Irzykowskiego w latach 1981–2005. Instytucja ta, kojarzona przede wszystkim z debiutami młodych reżyserów, zajmowała szczególne miejsce w strukturze polskiej kinematografii schyłku PRL i okresu transformacji.

Autor analizuje politykę programową Studia oraz jego kulturę produkcji, czyli sposób organizowania pracy, podejmowania decyzji i współdziałania twórców z kierownictwem. Uwzględnia przy tym konteksty społeczno-polityczne, w tym zmiany instytucjonalne w polskim przemyśle filmowym po 1989 roku. Interesuje go proces rozgrywający się między dwoma biegunami: kontrolą zarządczą a swobodą twórczą.

Praca opiera się na szerokiej bazie źródłowej, w tym na obszernej kwerendzie archiwalnej. Recenzenci wydawniczy podkreślają ostrożność autora w formułowaniu wniosków tam, gdzie brakuje jednoznacznych dowodów, jego świadomość metodologiczną oraz sprawność narracji, dzięki której dzieje Studia czyta się miejscami jak opowieść o sporze niewielkiej instytucji z otoczeniem.

Układ chronologiczny pozwala prześledzić kolejne etapy funkcjonowania Studia: od powołania w początkach lat osiemdziesiątych, przez działalność w realiach gospodarki centralnie sterowanej, po próby odnalezienia się w warunkach rynkowych.

Książka wpisuje się w nurt badań nad historią instytucji filmowych, takich jak zespoły i wytwórnie, i uzupełnia wiedzę o warunkach, w jakich powstawały polskie filmy ostatnich dekad XX wieku. Pokazuje, jak decyzje organizacyjne i finansowe wpływały na to, które projekty trafiały do realizacji.

Publikacja Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego jest przeznaczona dla filmoznawców, historyków kultury, studentów kierunków filmowych i medioznawczych oraz czytelników zainteresowanych kulisami polskiego kina.