Matylda

„Matylda” powstała w latach 1819–1820, niewiele po „Frankensteinie”, ale za życia Mary Shelley nie została wydana. Opublikowano ją dopiero w 1959 roku. Niniejsza edycja jest pierwszym polskim wydaniem tej noweli, w przekładzie Anny Dzierzgowskiej.

Utwór ma formę wyznania młodej kobiety, która u kresu życia opowiada swoją historię. Osierocona przez matkę i wychowana w samotności, Matylda po latach odzyskuje ojca, lecz ich krótkie szczęście niszczy jego niedopuszczalne, kazirodcze uczucie do córki. Wyznanie ojca staje się dla bohaterki źródłem wstrząsu, poczucia winy i trwałego wyobcowania.

Shelley przedstawia to doświadczenie jako krzywdę i katastrofę, a nie jako historię miłosną. Pokazuje młodą kobietę, której tożsamość kształtuje się w dusznym świecie rodzinnych zależności i społecznych oczekiwań wobec kobiet, oraz jej zmaganie z żałobą i samotnością.

Nastrojowe opisy przyrody i intensywność przeżyć sytuują nowelę w samym środku angielskiego romantyzmu, odsłaniając także jego mroczną stronę. To lektura dla dorosłych czytelników zainteresowanych klasyką i twórczością autorki.