Księga moich żyć. Wspomnienia. Tak jakby

„Księga moich żyć” to autobiografia Margaret Atwood, kanadyjskiej pisarki, poetki i krytyczki, autorki „Opowieści podręcznej” i dwukrotnej laureatki Nagrody Bookera. Podtytuł „Wspomnienia. Tak jakby” sygnalizuje dystans, z jakim autorka podchodzi do gatunku: opowiada o sobie, ale zarazem przygląda się temu, jak pamięć i literatura przetwarzają życie.

Narracja zaczyna się od najwcześniejszych wspomnień. Atwood dorastała w rodzinie o zainteresowaniach ścisłych: jej ojciec był entomologiem, a matka kobietą niezależną i zaradną. Każdego roku spędzała długie miesiące w lasach północnego Quebecu. To koczownicze dzieciństwo opisuje jako pełne swobody, chwilami samotne, lecz ekscytujące i piękne.

Kolejne rozdziały łączą ważne momenty biografii z książkami, które z nich wyrosły. Okrutne doświadczenia szkolne powróciły po latach w „Kocim oku”, a atmosfera Berlina lat osiemdziesiątych XX wieku, gdzie pisarka zaczęła pracę nad „Opowieścią podręcznej”, odcisnęła się na tej powieści. Czytelnik może prześledzić, jak powstawały utwory, które weszły do kanonu współczesnej literatury.

Dużo miejsca zajmują przyroda, lektury i sama magia czytania, a także wydarzenia polityczne, których Atwood była świadkiem i komentatorką. Osobnym wątkiem jest jej wieloletni związek z pisarzem Graeme’em Gibsonem, przedstawiony jako najważniejsza relacja jej życia.

Przez karty wspomnień przewija się barwna galeria postaci: poeci, ludzie filmu, znajomi i krewni, którzy bywali pierwowzorami bohaterów jej prozy, a obok nich niedźwiedzie i inni mieszkańcy kanadyjskiej głuszy. Ton opowieści łączy powagę z charakterystyczną dla autorki ironią.

Tytułowe „życia” odnoszą się do wielu ról, które Atwood pełniła: córki przyrodników, studentki, początkującej poetki, powieściopisarki o światowej sławie, partnerki i matki, uczestniczki debat publicznych. Książka pokazuje, jak te wcielenia nakładały się na siebie i jak kształtowały jej pisarstwo.

Obszerne, liczące ponad sześćset stron wydanie w twardej oprawie ukazało się w przekładzie Olgi Dziedzic. Jest przeznaczone dla czytelników twórczości Atwood, miłośników literackich autobiografii oraz osób zainteresowanych historią literatury i życia intelektualnego drugiej połowy XX i początku XXI wieku.