Bilans snów

„Bilans snów” to powieść nigeryjskiej pisarki Chimamandy Ngozi Adichie, wydana w oryginale w 2025 roku, pierwsza od czasu „Amerykaany”, która ukazała się ponad dziesięć lat wcześniej. Autorka opowiada w niej o czterech kobietach związanych z Afryką Zachodnią i Stanami Zjednoczonymi, których losy wzajemnie się przenikają.

Ramą dla całości jest czas pandemii. Chiamaka, nigeryjska autorka tekstów podróżniczych mieszkająca w Ameryce, zostaje w izolacji sama ze wspomnieniami. Wraca myślami do dawnych związków i zastanawia się, czy kiedykolwiek była naprawdę poznana przez drugą osobę. Jej przyjaciółka Zikora, prawniczka, po bolesnej zdradzie musi poprosić o pomoc kogoś, komu najmniej chciała zaufać, i na nowo układa relację z własną matką.

Trzecią bohaterką jest Omelogor, kuzynka Chiamaki, odnosząca sukcesy w nigeryjskiej bankowości. Pewna siebie i bezkompromisowa, zaczyna podważać obraz samej siebie i sens tego, co osiągnęła. Czwartą jest Kadiatou, imigrantka z Gwinei pracująca jako pokojówka w hotelu i samotnie wychowująca córkę. Kiedy pada ofiarą przemocy ze strony wpływowego gościa, jej wysiłki, by zapewnić dziecku lepsze życie, stają pod znakiem zapytania, a ona sama trafia w tryby systemu prawnego i mediów.

Każda część prowadzona jest z perspektywy innej postaci, co pozwala pokazać różne doświadczenia związane z klasą społeczną, pochodzeniem i emigracją. Wspólnym tematem są pytania o naturę miłości i szczęścia, o uczciwość wobec siebie oraz o oczekiwania, jakie rodziny i społeczeństwo mają wobec kobiet w sprawie małżeństwa i macierzyństwa. Ważne miejsce zajmują więzi między matkami a córkami oraz przyjaźń, która okazuje się trwalsza niż związki z mężczyznami.

Adichie łączy obserwację obyczajową z ironią i komentarzem społecznym. Pisze o relacjach, w których czułość miesza się z dominacją, o nierównościach między Afryką a Zachodem i o tym, jak władza działa w sferze prywatnej. Powieść została dobrze przyjęta przez krytykę i znalazła się w wielu zestawieniach najważniejszych książek roku.

Tytuł odnosi się do rachunku, który bohaterki robią ze swoich pragnień i złudzeń: tego, o czym marzyły, co dostały i z czego musiały zrezygnować. Każda z nich inaczej rozumie spełnienie i każda płaci za swoje decyzje inną cenę, a zestawienie ich historii pokazuje, jak bardzo możliwości wyboru zależą od pieniędzy, paszportu i pozycji społecznej.

Obszerny tom w twardej oprawie jest adresowany do czytelników współczesnej prozy literackiej. Zawiera opisy przemocy seksualnej. Na język polski przełożyła go Kaja Gucio.