Zbrodnia i kara

„Zbrodnia i kara” to jedna z najważniejszych powieści Fiodora Dostojewskiego i klasyczne dzieło dziewiętnastowiecznej literatury rosyjskiej. Pomysł książki wiąże się z doświadczeniami autora z katorgi, gdzie obserwował współwięźniów, w tym skazanych za zabójstwo, i zainteresował się ich psychiką.

Bohaterem jest Rodion Raskolnikow, dwudziestotrzyletni były student prawa żyjący w nędzy w Petersburgu. Ma kochającą matkę i siostrę, które wspierają go, jak mogą, lecz buntuje się przeciw porządkowi świata. Dochodzi do przekonania, że jednostki wybitne mają prawo przekraczać zasady obowiązujące zwykłych ludzi, i postanawia zabić oraz obrabować starą lichwiarkę. Zbrodnia ma być sprawdzianem jego teorii i odwagi, choć bezpośrednim impulsem jest także bieda.

Dalsza część powieści opisuje to, co dzieje się z bohaterem po dokonaniu czynu: narastający lęk, wyrzuty sumienia, grę ze śledczym oraz spotkanie z Sonią, które otwiera przed nim drogę do przemiany. Utwór łączy wątek kryminalny z głęboką analizą psychologiczną i pytaniami o winę, karę, wolność oraz odkupienie. Jest lekturą szkolną.