Wszechświat jako nadmiar

Zbiór esejów popularnonaukowych Marka Oramusa, pisarza science fiction i publicysty, poświęconych miejscu ludzkości w kosmosie. Książkę tworzą krótkie opowieści o wielkim Wszechświecie, a także teksty o końcu świata, o naszych wyobrażeniach na temat istot pozaziemskich oraz o udanych i chybionych próbach przewidywania przyszłości.

Z okazji pięćdziesiątej rocznicy lądowania na Księżycu autor zastanawia się, jak rozwijałaby się astronautyka, gdyby Ziemia nie miała naturalnego satelity, jak Księżyc przedstawiano w literaturze fantastycznonaukowej i czy wkrótce dojdzie do nowego wyścigu o jego zdobycie. Rozważa też sens istnienia Wszechświata oraz koncepcję, według której jest on ogromnym komputerem prowadzącym jakieś obliczenia. Tytułowy esej stawia tezę, że do powstania w jednym miejscu kosmosu cywilizacji istot rozumnych potrzebny był ogromny nadmiar masy, energii i przestrzeni.

Nawet gdy Oramus podejmuje tematy obecne już w literaturze popularnonaukowej, ujmuje je inaczej niż w tradycyjnych opracowaniach, a jego sądy często idą pod prąd utrwalonych poglądów naukowych. Ważnym tłem i kontrapunktem wywodów są liczne odwołania do literatury science fiction. Książka składa się z siedmiu rozdziałów: „Czas Księżyca”, „Ogród planet”, „Wszechświat jako nadmiar”, „Piękne umysły”, „Koniec świata o dziewiątej”, „Obcy naszych marzeń” i „Nędza futurologii”.