Uchwycić getto. Codzienność getta łódzkiego oczami artystów

„Uchwycić getto. Codzienność getta łódzkiego oczami artystów” jest katalogiem wystawy Żydowskiego Instytutu Historycznego przygotowanej na osiemdziesiątą rocznicę likwidacji getta. Redaktorzy Jakub Bendkowski i Zofia Trębacz zestawili w nim obrazy, rysunki i przedmioty powstałe w zamkniętej dzielnicy z esejami o jej historii oraz o twórcach zachowanych prac. Reprodukcje pozwalają zobaczyć, jak mieszkańcy getta przedstawiali własne otoczenie w warunkach przymusu, głodu i niepewności.

Szczególne miejsce zajmują dzieła Józefa Kownera, Izraela Lejzerowicza i Icchoka Braunera, przechowywane obecnie w zbiorach Instytutu. Część prac jest dopracowanymi kompozycjami inspirowanymi obserwacją życia codziennego, inne przypominają szybki zapis wydarzeń. Katalog pokazuje także twórczość propagandową powstającą na zlecenie żydowskiej administracji getta. Wizerunki pracy miały wtedy przekonywać niemieckie władze o gospodarczej przydatności uwięzionych ludzi. Zestawienie tych różnych sposobów przedstawiania rzeczywistości pomaga dostrzec, jak odmienne cele mogła mieć sztuka tworzona w tym samym miejscu.

Publikacja zawiera również reprodukcje artefaktów wykonanych w getcie i komentarze historyczne objaśniające okoliczności ich powstania. Wiele dzieł przetrwało dlatego, że zostały ukryte, a po wojnie odnalezione przez ocalałych pragnących zachować świadectwa o życiu współmieszkańców. Połączenie materiału wizualnego z tekstami o artystach sprawia, że katalog służy jednocześnie poznaniu historii getta łódzkiego i namysłowi nad rolą twórczości w skrajnych warunkach.