Trylogia

Trylogia Henryka Sienkiewicza to cykl trzech powieści historycznych: „Ogniem i mieczem”, „Potop” oraz „Pan Wołodyjowski”, które pierwotnie ukazywały się w odcinkach na łamach prasy w latach 1883–1886. Akcja obejmuje okres od 1648 do 1673 roku, gdy Rzeczpospolita Obojga Narodów musiała stawiać czoła kolejnym zagrożeniom, a jej tło rozciąga się na ogromnym obszarze od Śląska po wschodnią Ukrainę – od obozów wojskowych i dworu królewskiego po szlacheckie dwory i sejmiki.

W „Ogniem i mieczem” Rzeczpospolita odpiera powstanie kozackie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego, a kulminacją jest obrona Zbaraża. Głównym bohaterem jest Jan Skrzetuski, zakochany w Helenie, którą porywa Bohun. „Potop” przedstawia walkę ze szwedzkim najazdem i obronę Częstochowy; Andrzej Kmicic, ukochany Oleńki Billewiczówny, po początkowych przewinieniach odkupuje winy bohaterskimi czynami, a jego przeciwnikiem jest zdrajca Bogusław Radziwiłł.

„Pan Wołodyjowski” opowiada o zmaganiach z ordą tatarską i oblężeniu Kamieńca Podolskiego. Michał Wołodyjowski kocha Basię Jeziorkowską, a jego rywalem jest Azja Tuhajbejowicz. We wszystkich częściach powraca Onufry Zagłoba – kłamca, pijak i tchórz, który w decydujących chwilach potrafi wykazać się odwagą. Obok postaci fikcyjnych pojawiają się postacie historyczne, między innymi Jeremi Wiśniowiecki, Paweł Sapieha, Jan Kazimierz, Karol Gustaw i Jan Sobieski. Każda z powieści łączy wątek przygodowy i wojenny z historią miłosną, komplikowaną przez porwania bohaterek.