Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)

Podręcznik ćwiczeń poświęcony umiejętnościom wywodzącym się z terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT), przygotowany przez trzech amerykańskich klinicystów: Matthew McKaya, Jeffreya C. Wooda i Jeffreya Brantleya. Polskie wydanie ukazało się w serii „Psychiatria i Psychoterapia” Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego i odpowiada nowej, uzupełnionej i zaktualizowanej edycji oryginału.

Terapia dialektyczno-behawioralna została opracowana z myślą o osobach z zaburzeniem osobowości z pogranicza. Z czasem zaczęto ją stosować także w innych trudnościach, którym towarzyszą bardzo silne, trudne do opanowania emocje, między innymi w depresji, zaburzeniach lękowych i zespole stresu pourazowego. Autorzy przedstawiają jej narzędzia w formie przystępnej dla osób bez przygotowania specjalistycznego.

Książka jest zorganizowana wokół czterech grup umiejętności. Pierwsza dotyczy tolerowania dyskomfortu psychicznego, czyli przetrwania kryzysu bez pogarszania sytuacji. Druga obejmuje uważność, rozumianą jako świadome kierowanie uwagi na chwilę obecną. Trzecia to regulacja emocji: rozpoznawanie ich, zmniejszanie podatności na skrajne stany i obniżanie napięcia. Czwarta poświęcona jest skuteczności w relacjach z innymi ludźmi, w tym wyrażaniu potrzeb i stawianiu granic.

Każdy rozdział łączy krótkie wyjaśnienie z ćwiczeniami, arkuszami do wypełniania i przykładami. Czytelnik uczy się krok po kroku wypracowywać własne strategie radzenia sobie z trudnymi emocjami, spokojniej reagować na stresujące zdarzenia i unikać zachowań destrukcyjnych. W nowym wydaniu rozbudowano fragmenty o życzliwości i współczuciu wobec siebie oraz innych.

Na szczególną uwagę zasługuje rozdział opisujący próby poznawcze z użyciem ekspozycji. Technika ta polega na ćwiczeniu nowych umiejętności w stanie pobudzenia emocjonalnego, tak by dało się po nie sięgnąć wtedy, gdy są naprawdę potrzebne, a nie tylko w spokojnych warunkach.

Autorzy mają wieloletnie doświadczenie kliniczne i dydaktyczne. Matthew McKay wykłada w Wright Institute w Berkeley i jest współautorem wielu poradników psychologicznych, Jeffrey C. Wood specjalizuje się w leczeniu depresji, lęku i traumy, a Jeffrey Brantley zajmuje się zastosowaniami uważności w ochronie zdrowia.

Podręcznik jest adresowany do dwóch grup odbiorców: osób, które same szukają sposobów na odzyskanie równowagi emocjonalnej, oraz psychoterapeutów, psychologów i psychiatrów, którzy mogą wykorzystywać zawarte w nim ćwiczenia w pracy z pacjentami, indywidualnie lub w grupach treningu umiejętności.

Publikacja ma charakter edukacyjny i samopomocowy. Nie zastępuje diagnozy ani psychoterapii, a osoby doświadczające nasilonych objawów, myśli samobójczych lub skłonności do samouszkodzeń powinny korzystać z niej pod opieką specjalisty i w razie zagrożenia niezwłocznie szukać pomocy. Wydanie w miękkiej oprawie ze skrzydełkami liczy 336 stron; przekład: Joanna Gołąb.