Świadczenie jako centralny element zobowiązaniowego stosunku prawnego

Świadczenie to jeden z podstawowych elementów stosunku zobowiązaniowego i jednocześnie jedna z najbardziej spornych instytucji prawa cywilnego. Pomimo szerokiej regulacji w Kodeksie cywilnym ustawowa definicja świadczenia pozostaje niepełna, a w doktrynie i orzecznictwie wciąż nie wykształciło się jednolite stanowisko dotyczące rozumienia jego natury, funkcji i istoty.

Autor analizuje przepisy Kodeksu cywilnego, najważniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego oraz poglądy doktryny, aby odpowiedzieć na jedno z podstawowych pytań prawa zobowiązań: czym właściwie jest świadczenie. Łącząc podejście dogmatyczne z praktyczną analizą problemów interpretacyjnych, formułuje własną definicję tego pojęcia oraz precyzyjnie określa jego naturę. Uporządkowana koncepcja świadczenia ułatwia ocenę praw i obowiązków stron w różnorodnych stosunkach zobowiązaniowych, niezależnie od tego, czy wynikają one z umowy, czy z przepisów ustawy.

Autor przedstawia także szereg nowatorskich, niekiedy zaskakujących wniosków, wskazując między innymi, że:
• stronę stosunku zobowiązaniowego może obciążać powinność spełnienia tylko jednego świadczenia, a nie kilku;
• nie każda zapłata sumy pieniężnej jest świadczeniem pieniężnym;
• nie każde odszkodowanie stanowi świadczenie odszkodowawcze;
• tzw. świadczenie rzeczy czy świadczenie zwrotne nie są świadczeniami w analizowanym znaczeniu.

Opracowanie jest przeznaczone dla prawników zajmujących się prawem cywilnym, w szczególności dla sędziów, adwokatów i radców prawnych. Będzie cennym źródłem wiedzy dla przedstawicieli nauki prawa, studentów i aplikantów zawodów prawniczych.

Grzegorz Tracz – doktor habilitowany nauk prawnych; adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego; przedsiębiorca, od lat tworzy instytucje finansowe i zarządza nimi; autor artykułów i opracowań naukowych przeważnie z zakresu prawa zobowiązań, w tym obszernych publikacji dotyczących umowy kredytu.