Smuga cienia

„Smuga cienia” to krótka powieść Josepha Conrada, opublikowana w 1917 roku i zaliczana do kanonu literatury światowej. Autor, który sam przez lata pływał w brytyjskiej marynarce handlowej, oparł ją na własnych przeżyciach związanych z pierwszym dowództwem na statku.

Narratorem jest młody oficer, który bez wyraźnego powodu porzuca dotychczasową posadę i niespodziewanie otrzymuje propozycję objęcia żaglowca po zmarłym kapitanie. Przyjmuje ją z entuzjazmem, widząc w niej spełnienie ambicji. Rejs po wodach Dalekiego Wschodu szybko zamienia się jednak w próbę. Statek unieruchamia cisza morska, załogę dziesiątkuje febra, a zapas lekarstwa okazuje się bezwartościowy. Pierwszy oficer, majaczący w gorączce, jest przekonany, że nad żaglowcem ciąży zła wola poprzedniego dowódcy.

Młody kapitan musi podejmować decyzje, do których nikt go nie przygotował, i wziąć odpowiedzialność za ludzi niezdolnych do pracy. Wspiera go kucharz Ransome, człowiek chory na serce, który mimo to wykonuje swoje obowiązki do końca. Tytułowa smuga cienia oznacza granicę między młodością a dojrzałością, po której przekroczeniu nie ma już prostych odpowiedzi.

Utwór podejmuje typowe dla Conrada pytania o obowiązek, honor, wierność sobie i solidarność w obliczu zagrożenia. Jest lekturą w szkołach średnich. Wydanie w serii „Biblioteka Arcydzieł” zawiera przekład Danuty Sadkowskiej.