Rodzina Cenci 1599

Dwujęzyczne, polsko-francuskie wydanie opowiadania Stendhala „Les Cenci”, należącego do cyklu „Kronik włoskich”. Pisarz, zafascynowany renesansowymi Włochami, opracował w nim głośną sprawę kryminalną z końca XVI wieku, opierając się, jak sam deklarował, na dawnym rękopiśmiennym przekazie.

Bohaterami są członkowie rzymskiego rodu arystokratycznego. Francesco Cenci, człowiek gwałtowny i wielokrotnie popadający w konflikt z papieskim wymiarem sprawiedliwości, przez lata znęcał się nad żoną i dziećmi, a wobec córki Beatrice dopuszczał się przemocy o charakterze seksualnym. Więziony za inne przestępstwa, dzięki pobłażliwości okazywanej szlachcie szybko odzyskiwał wolność.

Beatrice kilkakrotnie i bez skutku próbowała zawiadomić władze o postępowaniu ojca. Gdy ten dowiedział się o jej skargach, wywiózł córkę i jej macochę Lukrecję do rodzinnego zamku z dala od Rzymu. Pozbawieni jakiejkolwiek ochrony, czworo członków rodziny uznało, że nie ma innego wyjścia, i zawiązało spisek na życie Francesca. Dalsza część utworu opowiada o zbrodni, śledztwie i procesie, który w 1599 roku poruszył cały Rzym.

Stendhal nie ogranicza się do relacji z wydarzeń. Poprzedza ją rozważaniami o typie człowieka łamiącego wszelkie normy, a w samej opowieści stawia pytania o granice winy ofiary, która sięga po przemoc, o nierówność wobec prawa i o okrucieństwo ówczesnego sądownictwa. Postać Beatrice, która w kulturze europejskiej stała się symbolem oporu wobec tyranii, inspirowała później malarzy, poetów i dramaturgów.

Utwór jest charakterystyczny dla „Kronik włoskich”: łączy stylizację na starą kronikę z chłodnym, analitycznym spojrzeniem narratora, który bardziej niż sensacją interesuje się namiętnościami i mechanizmami władzy. Historia Cencich była dla pisarza przykładem energii i gwałtowności, jakie przypisywał dawnym Włochom.

Wydanie zawiera pełny tekst w obu wersjach językowych, dzięki czemu może służyć zarówno miłośnikom klasyki, jak i osobom uczącym się francuskiego lub polskiego, które chcą porównywać oryginał z przekładem. Krótka forma ułatwia taką lekturę równoległą.

Ze względu na temat, obejmujący przemoc domową, wykorzystanie seksualne, zabójstwo i opisy egzekucji, książka jest przeznaczona dla dorosłych czytelników. Zainteresuje także osoby ciekawe historii renesansowego Rzymu i dziejów prawa karnego.

Pozycja ukazała się nakładem wydawnictwa Armoryka w serii publikacji dwujęzycznych.