Pożegnanie z Marią i inne opowiadania

„Pożegnanie z Marią i inne opowiadania” Tadeusza Borowskiego to zbiór utworów powstałych tuż po II wojnie światowej, należących do kanonu literatury polskiej i najważniejszych świadectw doświadczenia obozów koncentracyjnych. Wydanie ukazuje się w serii „Narodowa Biblioteka Arcydzieł” i jest szkolną lekturą.

Borowski, więzień Auschwitz i Dachau, opisuje rzeczywistość okupacji i obozu z perspektywy człowieka „zlagrowanego” – odczłowieczonego przez system, w którym potrzeby sprowadzają się do przetrwania, a głównymi motorami działania stają się głód i strach. Wśród opowiadań znajdują się m.in. tytułowe „Pożegnanie z Marią”, „Proszę państwa do gazu” i „Dzień na Harmenzach”.

Autor nie komentuje i nie ocenia zachowań bohaterów, lecz relacjonuje wydarzenia w sposób chłodny i beznamiętny. Ta behawiorystyczna narracja potęguje siłę oddziaływania tekstów i skłania czytelnika do refleksji nad moralnością w warunkach skrajnych.