Pakiet Dziesięcina / Polskość

Pakiet obejmuje dwie książki historyka Kamila Janickiego, które bez upiększeń przyglądają się dawnej Polsce i dziedzictwu, jakie po niej pozostało: „Dziesięcinę. Prawdziwą historię kleru w dawnej Polsce” oraz „Polskość. Prawdziwą historię tego, kim jesteśmy”.

„Dziesięcina” stawia pytania o majątek i pozycję Kościoła w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. Jak bogate było duchowieństwo i czy Kościół był przede wszystkim instytucją wiary, czy raczej ogromnym folwarkiem? Co groziło za nieobecność na mszy, dlaczego chrzcielnice zamykano na kłódkę, skąd wziął się celibat i czy kiedykolwiek go przestrzegano? Autor kreśli wolny od tabu obraz kleru uwikłanego we władzę, zbytek i doczesne pokusy – historię rozpasania, wyzysku i pychy – a zarazem opisuje codzienne życie w sutannie, rządzące się własnymi prawami, którego nie należy mierzyć dzisiejszą miarą.

„Polskość” szuka źródeł cech składających się na nasz „charakter narodowy”. Janicki wywodzi rekordową w Europie nieufność Polaków z systemu pańszczyźnianego donosicielstwa, a skłonność do kombinowania – z chłopskich sposobów na przechytrzenie pana. Pyta też, skąd wziął się kult silnej ręki i przekonanie, że jesteśmy najgościnniejszym narodem świata. Odpowiedzi szuka w różnych epokach: na pańszczyźnianym folwarku, na szlacheckim sejmiku, pod amboną przedrozbiorowego Kościoła, w propagandzie piłsudczyków i w kolejkach PRL-u, pokazując, czym naprawdę różnimy się od innych Europejczyków.