Mutyzm wybiórczy. Kompendium wiedzy

„Mutyzm wybiórczy. Kompendium wiedzy” Maggie Johnson i Alison Wintgens to obszerne opracowanie poświęcone mutyzmowi wybiórczemu – zaburzeniu lękowemu, w którym dziecko, choć potrafi mówić, w określonych sytuacjach lub w obecności niektórych osób konsekwentnie milczy. Książka przeznaczona jest dla szerokiego grona odbiorców: nauczycieli, psychologów klinicznych i szkolnych, logopedów, psychiatrów dziecięcych, a także rodziców oraz młodzieży i dorosłych zmagających się z tym problemem. Uzupełnieniem publikacji są materiały do pobrania online.

Autorki zwracają uwagę, że mimo rosnącej liczby szkoleń, badań i publikacji mutyzm wybiórczy wciąż bywa niewłaściwie rozumiany. Tymczasem dzieci nim dotknięte znajdują się w niekorzystnej sytuacji osobistej i społecznej: zaburzenie utrudnia naukę, a nierozpoznane lub niewłaściwie leczone może utrzymywać się w dorosłości. Jest przy tym łatwe do przeoczenia – ciche dzieci nie zwracają na siebie uwagi, a zasoby kierowane są raczej do tych, które sprawiają trudności wychowawcze.

Autorki wyjaśniają, czym mutyzm wybiórczy różni się od nieśmiałości, zaburzeń komunikacji czy celowego odmawiania mówienia, oraz jakie czynniki mogą sprzyjać jego rozwojowi. Opisują sposoby oceny trudności dziecka, budowania bezpiecznego środowiska w domu, przedszkolu i szkole oraz stopniowego oswajania lęku przed mówieniem w kolejnych sytuacjach. Pokazują również, jak współpracować w zespole złożonym z rodziców, nauczycieli i terapeutów, by działania były spójne i konsekwentne.

Osobne części poświęcono starszym dzieciom, nastolatkom i dorosłym, u których zaburzenie utrzymuje się od lat, a także współwystępującym trudnościom, takim jak inne zaburzenia lękowe. Liczne przykłady, formularze i propozycje ćwiczeń ułatwiają przełożenie wiedzy na codzienną praktykę.

Publikacja omawia także wpływ mutyzmu na otoczenie dziecka, zwłaszcza rodziców i nauczycieli, oraz trudności specjalistów, którzy nie zawsze mają odpowiednie przygotowanie do pracy z milczącymi pacjentami. Autorki, opierając się na wieloletnim doświadczeniu, przedstawiają praktyczne zasady postępowania i programy interwencji, podkreślając, że im wcześniej podejmie się działania, tym lepiej dla dziecka i jego bliskich. Książka ma charakter specjalistyczny i nie zastępuje diagnozy ani terapii prowadzonej przez specjalistę.