Listy do Poli

„Listy do Poli” to pierwsza powieść obyczajowa Marcina Mortki, autora znanego dotąd z fantastyki i książek dla dzieci. Opowiada o czwórce dorosłego rodzeństwa Wrzaskowiczów, z których każde żyje własnymi sprawami i od dawna nie ma dla pozostałych czasu.

Robert robi karierę w Brukseli, ale właśnie stracił zapał do wielu rzeczy. Ewa, pochłonięta macierzyństwem i pracą w szkole, nie dostrzega zagrożeń we własnym otoczeniu. Grzesiek pracuje w branży gier i nie spodziewa się tego, co czeka go w firmie. Najmłodsza Pola przygotowuje projekty na studia i ściąga na siebie uwagę kilku podejrzanych osób. Nawet spotkanie przy grobie matki traktują jak obowiązek do odhaczenia.

Punktem zwrotnym jest zniknięcie ojca: od pewnego czasu nie można się do niego dodzwonić, a rodzinny dom okazuje się zamknięty na cztery spusty. Rodzeństwo, przekonane o własnej dorosłości, odkrywa, że wciąż potrzebuje rodzica, a przynajmniej jego rad.

Ojciec zostawił jednak zeszyt z listami. Formalnie są one skierowane do Poli, lecz czytają je wszyscy, bo zawierają wyznania i fakty, o których w tej rodzinie nigdy się nie mówiło. Listy stają się dla całej czwórki sposobem poznania prawdy o bliskich, skoro rozmowa twarzą w twarz zawsze przychodziła im z trudem.

Mortka prowadzi równolegle wątki każdego z bohaterów, a ich perypetie nieraz przybierają nieoczekiwany, chaotyczny obrót. Ton powieści jest tragikomiczny: czarny humor i absurdalne sytuacje sąsiadują z poważnymi pytaniami o żałobę, odpowiedzialność i więzi, które osłabły przez lata sporów.

W centrum pozostaje rodzina, która po długim okresie oddalenia uczy się na nowo być razem. Książka pokazuje, jak różnie rodzeństwo zapamiętało wspólne dzieciństwo, ile nieporozumień wynika z przemilczeń i jak trudno dorosłym dzieciom zobaczyć w rodzicu człowieka z własną historią.

Powieść liczy 432 strony i ukazała się w miękkiej oprawie ze skrzydełkami. Jest propozycją dla czytelników współczesnej prozy obyczajowej pisanej z humorem, a także dla tych, którzy znają autora z innych gatunków i chcą sprawdzić, jak radzi sobie z tematem realistycznym. Nie wymaga znajomości jego wcześniejszych książek.

Forma łącząca narrację z listami pozwala zestawić dwa spojrzenia: dzieci, które osądzają rodziców z perspektywy własnych żalów, i ojca, który próbuje wytłumaczyć się z dawnych decyzji. To z tego zderzenia wynika zarówno komizm, jak i wzruszenie obecne w książce.