Kobiety Kościoła. Od Biblii po XXI w.

Historia Kościoła bywa opowiadana przez dzieje instytucji i decyzje jej przywódców. Bronwen McShea wybiera inną perspektywę: śledzi życie kobiet, które przez niemal dwa tysiące lat współtworzyły wspólnoty chrześcijańskie. Obok znanych świętych pojawiają się męczennice, władczynie, zakonnice, uczone, misjonarki i świeckie działaczki. Autorka pokazuje ich udział w nauczaniu, opiece nad potrzebującymi, rozwoju kultury, działalności misyjnej i obronie godności człowieka. Interesuje ją zarówno osobista wiara bohaterek, jak i konkretne zadania podejmowane w warunkach ich epoki.

Opowieść zaczyna się od Maryi i kobiet czasów apostolskich. Maria Magdalena oraz męczennice pierwszych wieków, wśród nich Blandyna, Perpetua i Felicyta, pozwalają przyjrzeć się najstarszym wspólnotom i prześladowaniom. Dalej książka prowadzi przez średniowieczny świat chrześcijański, okres renesansu, reformacji i odkryć, epokę oświecenia oraz przemiany społeczne XIX wieku. Ostatnia część dotyczy wojen światowych, totalitaryzmów i Kościoła działającego w skali globalnej. Taki układ pozwala zestawić odległe od siebie biografie z wydarzeniami, które wyznaczały kobietom możliwości działania i stawiały przed nimi nowe wyzwania.

Wśród przedstawionych postaci są Katarzyna ze Sieny, Teresa z Ávili i Teresa z Lisieux, ale także Bernadeta Soubirous, Józefina Bakhita, Katharine Drexel, siostra Faustyna oraz Matka Teresa z Kalkuty. Ich losy prowadzą przez różne formy życia religijnego: mistykę, zakładanie wspólnot, nauczanie, pracę misyjną i pomoc ludziom wykluczonym. McShea nie ogranicza się do jednego wzoru kobiecej świętości. Zwraca uwagę na różnice pochodzenia, pozycji społecznej i historycznych okoliczności, w których bohaterki podejmowały swoje decyzje. Uwzględnia również kobiety bez oficjalnego miejsca w kalendarzu świętych, których działania były częścią historii Kościoła.

W polskich wątkach pojawiają się królowa Jadwiga, której panowanie łączyło sprawy religii i nauki, oraz Maria Teresa Ledóchowska związana z misjami w Afryce i sprzeciwem wobec niewolnictwa. Edyta Stein, urodzona we Wrocławiu filozofka zamordowana w Auschwitz, i Zofia Kossak ukazują odmienne odpowiedzi na przemoc XX wieku. Autorka przywołuje także Mariannę Biernacką, która oddała życie za ciężarną synową, oraz zakonnice zabite przez nazistów. Dzięki tym biografiom historia powszechna spotyka się z doświadczeniem polskiego Kościoła i okupacji.

„Kobiety Kościoła” łączą opowieść historyczną z portretami, fotografiami, reprodukcjami sztuki i dokumentami. Ilustracje pomagają zobaczyć bohaterki oraz materialne ślady epok, w których żyły. Książka stawia pytanie o miejsce kobiet w dziejach chrześcijaństwa i pokazuje, jak wiele sposobów miały, by wpływać na życie wspólnot, edukację, dobroczynność i kulturę.