Jak to się skończy. Saga bez pożegnania. Tom 6. Duże Litery

„Jak to się skończy” to szósty tom sagi rodzinnej „Bez pożegnania” Barbary Rybałtowskiej, wydany w serii z powiększoną czcionką. Saga opowiada o dwóch kobietach, matce i córce, Zofii i Kasi Kalczyńskich, na tle dziejów Polski od 1939 roku do czasów współczesnych. Cykl tworzą kolejno tomy: „Bez pożegnania”, „Szkoła pod baobabem”, „Koło graniaste”, „Mea culpa”, „Czas darowany nam”, „Jak to się skończy”, „Co to za czasy” oraz dalsze części.

Akcja szóstego tomu toczy się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych w realiach PRL. Kasia poświęca się wychowaniu córeczki, ale tęskni za sceną. Podczas kolejnych wyjazdów do Paryża poznaje świat rosyjskich kabaretów, a szara polska rzeczywistość stawia ją przed nowymi wyzwaniami. Kasia raz po raz wraca do Paryża, rozdarta między pracą we Francji a życiem rodzinnym w kraju. Nadchodzą stan wojenny, trudne lata osiemdziesiąte, a potem nadzieje związane z czerwcem 1989 roku i powraca tytułowe pytanie.

Barbara Rybałtowska (1936–2025) była pisarką, piosenkarką, autorką tekstów, aktorką i malarką. W czasie II wojny światowej jako dziecko została wraz z matką wywieziona na Syberię, skąd przez Pakistan, Iran i Ugandę wróciła do Polski. Przeżycia te posłużyły za kanwę sagi, którą zaczęła pisać w latach sześćdziesiątych, zachęcona przez Jana Brzechwę. Historia bohaterek splata się z doświadczeniami autorki, choć, jak sama podkreślała, nie jest to jej biografia, lecz opowieść literacka oparta także na losach innych Polaków.

Rybałtowska debiutowała jako aktorka w latach pięćdziesiątych w Studenckim Teatrze Satyryków, w latach 1958–1964 śpiewała i tańczyła w zespole „Mazowsze”, a w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wykonywała romanse cygańskie i rosyjskie w paryskich kabaretach oraz występowała w warszawskim Teatrze Syrena. Napisała także powieści „Kuszenie losu” i „Romanse w Paryżu”, sztuki teatralne oraz biografie aktorek i piosenkarek.