Grzeszni artyści

Czy artyści grzeszą bardzo? To pytanie zadawali sobie w Europie już starożytni. Jak doszło do tego, że twórcy otrzymali swoisty immunitet, autonomię i często gwarancję nietykalności? Dlaczego nazywano ich geniuszami, a ich prace arcydziełami? Odpowiedzi na te pytania szuka Beata Lejman, która od dziesięcioleci studiuje życiorysy malarzy, przedstawicieli najbardziej wymownej ze sztuk. To oni są głównymi bohaterami tej publikacji w wyborze pozwalającym pokazać możliwie najszersze spektrum zagadnień z historii sztuki. Autorka stworzyła zbiór fascynujących przykładów zmagań ludzkich z ograniczeniami, prób poznania tajemnicy życia i walki o jego sens, przegląd barwnych i jakże różnych życiorysów, osobowości i charakterów, plejady szaleńców, dyplomatów, intelektualistów, pieszczochów władzy i buntowników. Wszyscy zostali pokazani w kontekście kultury, która ich wydała, zainfekowanej rozmaitymi obsesjami, na przykład ideałem pięknej, młodej i… martwej kobiety. Zajrzeć pod podszewkę oficjalnego życiorysu to nie tylko przygoda, to także podróż przez czyściec i wyprawa po Świętego Graala w poszukiwaniu dobra i duchowej doskonałości. Przeglądajmy się w ich oczach jak w lustrze, bardzo uważnie, aby lepiej pojąć meandry własnej psychiki.

Beata Lejman – doktor historii sztuki, wykładowczyni, eseistka i poetka, kustoszka dyplomowana Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Autorka i redaktorka dwudziestu książek, m.in. monografii Vermeer – maska nieśmiertelnego i Rembrandt – anatomia sukcesu. Specjalizuje się w malarstwie europejskim oraz historii kultury artystycznej Europy Środkowej. Kuratorka licznych wystaw, uczestniczka międzynarodowych projektów i stypendystka europejskich ośrodków naukowych. W latach 2014–2021 kierowała projektem Metamorfozy Zamku Książ.