Gdy rośliny śnią

Książka Daniela Pinchbecka i Sophii Rokhlin poświęcona ayahuasce, psychoaktywnemu wywarowi przyrządzanemu z południowoamerykańskich pnączy i liści krzewów. Rdzenne społeczności Amazonii od dawna używają go w celach rytualnych, a w ostatnich dekadach zainteresował się nim także świat zachodni. Autorzy próbują wyjaśnić, skąd bierze się ta popularność i jakie niesie skutki.

Pierwsza część dotyczy kulturowego i historycznego pochodzenia wywaru. Pinchbeck i Rokhlin opisują rolę szamana, czyli curandero, w społecznościach amazońskich i zestawiają ją z tym, jak postać ta bywa rozumiana na Zachodzie. Następnie śledzą proces rozprzestrzeniania się ayahuaski poza Amerykę Południową, omawiają jej status prawny w różnych krajach oraz stan badań naukowych nad jej działaniem.

Kolejne rozdziały przyglądają się temu, jak współcześni użytkownicy postrzegają wywar i w jakich celach po niego sięgają: w poszukiwaniu samopoznania, poprawy samopoczucia czy bliższego związku z przyrodą. Autorzy stawiają pytanie, czy zjawisko to można traktować jako odpowiedź na problemy społeczeństw konsumpcyjnych, i analizują jego konsekwencje ekonomiczne, społeczne, polityczne i ekologiczne dla mieszkańców Amazonii oraz dla reszty zglobalizowanego świata, w tym rozwój turystyki związanej z ceremoniami.

Publikacja wpisuje się w dyskusję nazywaną renesansem psychodelicznym i dodaje do niej perspektywę antropologiczną. Autorzy są życzliwie nastawieni do opisywanego zjawiska, a formułowane przez nich oceny i nadzieje związane z ayahuaską pozostają ich własnym stanowiskiem.

Należy pamiętać, że ayahuasca zawiera substancję kontrolowaną, której posiadanie jest w Polsce i wielu innych krajach nielegalne, a jej przyjmowanie wiąże się z ryzykiem dla zdrowia fizycznego i psychicznego, zwłaszcza w połączeniu z niektórymi lekami. Książka ma charakter popularnonaukowy i reportażowy; nie jest poradnikiem ani źródłem zaleceń medycznych.

Pozycja jest przeznaczona dla dorosłych czytelników zainteresowanych antropologią, kulturami rdzennymi Ameryki Południowej oraz społecznymi i naukowymi sporami wokół substancji psychoaktywnych. Przekład: Maciej Lorenc.