Europejskie kino gatunków. Tom 5

„Europejskie kino gatunków 5” to piąty, zamykający tom serii poświęconej twórczości europejskich filmowców zajmujących się kinem gatunkowym, przygotowany pod redakcją Piotra Kletowskiego i wydany w 2025 roku przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Podobnie jak w poprzednich częściach, nacisk położono na zjawiska wcześniej nieopisywane lub opisywane zdawkowo, zwłaszcza w polskim piśmiennictwie filmoznawczym.

Tom zawiera dwa duże bloki tematyczne, brytyjski i włoski, cztery ujęcia monograficzne poświęcone reżyserom oraz teksty ujęte w ramach drogi „od tematu do gatunku”. Lesław Czapliński pisze o filmowych biografiach kompozytorów, Sara Nowicka o konwencjach gatunkowych w kinie Kena Russella, Bartłomiej Nowak o brytyjskim melodramacie z nurtu heritage cinema, a Marta Snoch o złotej erze kryminału w brytyjskim kinie i telewizji. Filmom o Jamesie Bondzie poświęcono dwa teksty: „Żyje się tylko 25 razy – James Bond na ekranie” Macieja Warchoła oraz „007 w zabójczej sieci adaptacji” Michała Zimnickiego i Piotra Kletowskiego. Rafał Gąciarz analizuje brytyjskie kino gangsterskie jako kino społeczne, a Konrad Szlendak opisuje zmagania brytyjskiej cenzury z kinem szoku, w tym z horrorami z listy video nasties.

Część włoską tworzą teksty Michała Chudolińskiego o Diaboliku w kinie, Cezarego Komudy o filmach mondo jako kinie antropologicznego szoku, Piotra Sawickiego o włoskim kinie animal attack lat 70. i 80., Mariusza Czernica o twórczości Ruggera Deodato („I kto tu jest kanibalem?”) oraz Rafała Christa o filmach Fernanda Di Leo („Wolność jest tylko złudzeniem”). Patrycjusz Pająk pisze o esejach filmowych Dušana Makavejeva, Piotr Korczyński o polskim kinie wojennym, a Piotr Kletowski o strategiach kreowania postprawdy w amerykańskim, niemieckim i japońskim kinie wojennym. Tom uzupełniają noty o autorach i indeks nazwisk.

Autorzy pokazują, jak twórcy europejscy wypracowywali własny idiom kina gatunkowego, rozwijający wzorce amerykańskie albo z nimi polemizujący, oraz jak ich filmy, często znane wyłącznie specjalistom, inspirowały twórców światowej kinematografii, m.in. Quentina Tarantino. Książka jest adresowana przede wszystkim do akademików zajmujących się kinem gatunkowym w szerokim ujęciu kulturoznawczym, ale także do wszystkich zainteresowanych tym tematem.

Piotr Kletowski jest profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, kulturoznawcą i filmoznawcą, badaczem kina nieoczywistego. Jest autorem monografii poświęconych Takeshiemu Kitano, Stanleyowi Kubrickowi i Pierowi Paolowi Pasoliniemu oraz współautorem, wraz z Piotrem Mareckim, wywiadów rzek z Andrzejem Żuławskim, Grzegorzem Królikiewiczem i Piotrem Szulkinem. Zredagował książkę „1000 filmów, które tworzą historię kina” (2020), nagrodzoną przez PISF jako najlepsza publikacja o tematyce filmowej, oraz serię „Europejskie kino gatunków”, ukazującą się w latach 2017–2025.