Dom dzienny, dom nocny

„Dom dzienny, dom nocny” to powieść Olgi Tokarczuk, laureatki literackiej Nagrody Nobla, wydana po raz pierwszy w 1998 roku. Jej akcja toczy się w okolicach Nowej Rudy, na pograniczu polsko-czeskim w Sudetach, dokąd narratorka przeprowadza się z mężem i gdzie stopniowo poznaje miejsce oraz jego mieszkańców.

Książka nie ma jednej, linearnej fabuły. Składa się z krótkich rozdziałów: opowieści sąsiadów, zapisów snów, obserwacji przyrody, przepisów kulinarnych i historii sięgających odległej przeszłości. Powracają w niej postać sąsiadki Marty, wytwórczyni peruk, oraz legenda o świętej Kummernis i spisującym jej żywot mnichu Paschalisie. W tle obecna jest powojenna historia regionu, z którego wysiedlono Niemców i do którego przybyli osadnicy ze wschodu.

Tokarczuk czyni z pogranicza kategorię szerszą niż geograficzna: interesują ją granice między jawą a snem, płciami, życiem i śmiercią, pamięcią i zmyśleniem. Powieść uchodzi za jeden z najważniejszych utworów w dorobku autorki i przykład jej charakterystycznej, mozaikowej kompozycji. Wznowienie w twardej oprawie.