Dekreacja. Wiersze, eseje, opera

Tom kanadyjskiej poetki i eseistki Anne Carson, wydany w oryginale w 2005 roku, łączy w jednej książce kilka form literackich: wiersze, eseje krytyczno-filozoficzne, dialogi oraz operę poetycką. Utwory wzajemnie się oświetlają i składają na kolaż stylów, którego wspólnym tematem jest próba przekroczenia własnego „ja” i oddania głosu temu, co niewyrażalne i radykalnie odmienne.

Tytułowe pojęcie pochodzi z pism Simone Weil, francuskiej myślicielki, która rozumiała dekreację jako wyrzeczenie się siebie, pozwalające człowiekowi uczestniczyć w stwarzaniu świata. Carson kieruje uwagę ku postaciom, które na różne sposoby podjęły takie doświadczenie. Obok Weil są to między innymi starożytna poetka Safona i średniowieczna mistyczka Marguerite Porete. Autorka pisze również o Samuelu Becketcie i o filmach Michelangela Antonioniego, zestawiając tradycję antyczną i religijną ze sztuką XX wieku.

Charakterystyczną cechą książki jest swoboda, z jaką Carson przechodzi między gatunkami. Nie przestrzega tradycyjnego podziału na epikę, lirykę i dramat, a teksty sprzed dwóch tysięcy lat czyta tak, jakby były jej współczesne. Jako filolożka klasyczna i tłumaczka literatury greckiej pozostaje mocno związana z tradycją, a jednocześnie eksperymentuje z formą, wprowadzając do poezji elementy sceniczne i muzyczne. Krytycy zwracają uwagę na to połączenie erudycji z nowatorstwem oraz na romantyczne w duchu poszukiwanie absolutu ukryte pod klasyczną dyscypliną.

Anne Carson urodziła się w 1950 roku w Kanadzie, zawodowo zajmuje się nauczaniem starożytnej greki. W swojej twórczości odwołuje się zarówno do źródeł kultury zachodniej, jak i do tradycji modernistycznej. Przełożyła na angielski utwory Eurypidesa, Safony i Sofoklesa, a jako pierwsza kobieta otrzymała nagrodę T.S. Eliota (2001). Po polsku ukazały się wcześniej jej książki „Słodko-gorzki eros”, „Autobiografia czerwonego” i „Piękno męża”.

„Dekreacja” jest przeznaczona dla czytelników poezji i eseju literackiego, zainteresowanych pograniczem literatury, filozofii i mistyki. Ze względu na różnorodność form poszczególne części można czytać osobno, choć pełny sens tomu ujawnia się dopiero w zestawieniu wierszy z esejami i tytułową operą.