Czarny łabędź. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem

Głośna książka Nassima Nicholasa Taleba, byłego tradera i badacza ryzyka, poświęcona roli zdarzeń skrajnie rzadkich i nieprzewidywalnych. Tytułowym Czarnym Łabędziem autor nazywa wydarzenie, które spełnia trzy warunki: leży poza zakresem zwykłych oczekiwań, ma ogromne konsekwencje, a po fakcie ludzie dorabiają do niego wyjaśnienia sprawiające wrażenie, że dało się je przewidzieć.

Taleb ilustruje swoją tezę przykładami z historii, gospodarki i kultury: wybuchem I wojny światowej, dojściem Hitlera do władzy, zamachami z 11 września 2001 roku, krachami giełdowymi, powstaniem internetu czy nieoczekiwanymi sukcesami wydawniczymi. Jego zdaniem to właśnie takie wstrząsy, a nie stopniowe zmiany, w największym stopniu kształtują bieg dziejów i losy pojedynczych ludzi.

Duża część wywodu dotyczy błędów myślenia. Autor opisuje skłonność do układania przypadkowych faktów w spójne opowieści, do szukania potwierdzeń własnych przekonań i do nadmiernej wiary w modele oparte na rozkładzie normalnym. Ostro krytykuje prognostów i ekspertów, zwłaszcza w ekonomii i finansach, zarzucając im, że udają wiedzę, której mieć nie mogą.

Zamiast prób przewidywania Taleb proponuje, by tak układać decyzje, aby ograniczać narażenie na negatywne niespodzianki i zostawiać sobie miejsce na pozytywne. Książka napisana jest stylem eseistycznym, pełnym dygresji, anegdot i polemik, a jej tezy, wyrażające zdecydowane stanowisko autora, stały się przedmiotem szerokiej dyskusji, również krytycznej, wśród statystyków i ekonomistów.

Publikacja jest przeznaczona dla czytelników zainteresowanych ekonomią, filozofią nauki, psychologią podejmowania decyzji i zarządzaniem ryzykiem. Przekład: Olga Siara.