Chirurg na wojnie. Zapiski z piekła frontu wschodniego

„Chirurg na wojnie” to wspomnienia Hansa Killiana, niemieckiego lekarza, który podczas II wojny światowej pełnił funkcję chirurga konsultanta armii na froncie wschodnim. Autor relacjonuje to, co widział w szpitalach polowych i punktach opatrunkowych, do których docierał w trakcie służby, także w oblężonych miastach.

Z zapisków wyłania się obraz służby medycznej nieprzygotowanej do skali i warunków kampanii. Brakuje zaopatrzenia, leków i sprzętu, a mróz oraz błoto okazują się równie groźne jak działania przeciwnika. Lekarze operują w zrujnowanych budynkach, pod ostrzałem i w skrajnym wyczerpaniu, sięgając po metody, które Killian uznaje za przestarzałe i szkodliwe: rutynowe wypalanie ran, lekceważenie objawów zakażeń czy prowizoryczne leczenie złamań.

Autor opisuje swoje próby zmiany tych praktyk oraz spory z przełożonymi, dla których względy ideologiczne i wojskowe miały pierwszeństwo przed losem rannych i chorych. Relacja pokazuje codzienność wojny od strony sali operacyjnej, a zarazem dokumentuje stan ówczesnej medycyny wojskowej.

Książka jest świadectwem uczestnika wydarzeń, spisanym z perspektywy oficera niemieckiej służby zdrowia, i jako taka stanowi źródło wymagające krytycznej lektury. Porusza pytania o odpowiedzialność lekarza, lojalność wobec armii i granice ludzkiej wytrzymałości.

Pozycja dla czytelników zainteresowanych historią II wojny światowej, frontem wschodnim i dziejami medycyny. Przekład: Władysław Jeżewski.