Chaos w niebie

Slavoj Žižek, słoweński filozof i komentator współczesnych kryzysów, zebrał w tej książce blisko czterdzieści swoich najnowszych tekstów. Punktem wyjścia są dla niego wydarzenia ostatnich lat: porażka Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, pandemia COVID-19, niepokoje społeczne w Chile, brexit oraz sprawa Juliana Assange’a.

Autor nie poprzestaje jednak na bieżącym komentarzu politycznym. Aktualne zdarzenia traktuje jako materiał do diagnozy tego, co nazywa „niebem” – sfery podstawowych wartości i przekonań, od których zależą zarówno codzienne, jak i wyjątkowe decyzje ludzi. Tytułowy chaos odnosi się właśnie do zamętu panującego w tej sferze, a teksty zbioru krążą wokół kłopotów, a nawet głębokiego szaleństwa, jakie autor dostrzega w naszym pozornym raju.

Žižek otwarcie deklaruje się jako komunista i w owym niebie, wbrew oczekiwaniom, umieszcza wartości komunistyczne. Opowiada się za odmianą komunizmu, którą określa jako wojenny. Za tymi prowokacyjnymi tezami stoi jego przekonanie, że dominacja wartości liberalnego kapitalizmu, stawiających na pierwszym miejscu interes własny jednostki, doprowadziła do skompromitowania i wyparcia wszelkich form kolektywizmu i wspólnego wysiłku.

Według autora obecne położenie ludzkości, której wspólny dom – Ziemia przyrównana do statku kosmicznego – znalazł się w niebezpieczeństwie, wymaga właśnie tego, co zostało odrzucone: powszechnej mobilizacji i wspólnego działania prowadzonego w warunkach ścisłej, globalnej dyscypliny. Książka przedstawia tę konieczność przywrócenia porządku w świecie podstawowych wartości jako główny wniosek płynący z analizy współczesnych kryzysów.