Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego. Wierzenia i zwyczaje

Obyczaje związane ze śmiercią, wyrażaniem żalu po utracie bliskich oraz pogrzebem stanowią niesamowite bogactwo symboli – czynności, przedmiotów i gestów, które oswajają misterium przemijania. Niniejsze studium przybliża ponad sto z nich.

Autor oparł się w swojej pracy na obszernym materiale zebranym głównie na ziemiach polskich, rozszerzając go niekiedy w celach porównawczych o ościenne zwyczaje słowiańskie. Podejmowane zagadnienia podzielił na części tematyczne, w których po kolei omawia postępowanie ludzi otaczających umierającego oraz ceremoniał dopełnienia jego pochówku.

Na wstępie podejmuje kwestię lęku przed śmiercią i jej zapowiedzi – w szczególności zachowań zwierząt. Omawia czas konania i sam moment zgonu, następnie przedstawia rozliczne czynności dokonywane już po nim, od hołdu oddawanego ciału i lamentu nad nim, poprzez przeprowadzanie zwłok na cmentarz i pochówek aż po ucztę ku czci zmarłego.

Jest to pionierskie, a zarazem niezwykle wszechstronne i obszerne omówienie zwyczajów i wierzeń związanych z umieraniem, śmiercią i pogrzebem.

Adam Robert Fischer (1889-1943) – etnolog, etnograf i folklorysta. Profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie; kierownik Zakładu Etnologicznego, a następnie dziekan Wydziału Humanistycznego tej uczelni. Sekretarz Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, redaktor pisma „Lud” i wydawca serii „Prace Etnograficzne”. Autor szeregu prac z zakresu folkloru, sztuki ludowej, monografii ludów słowiańskich i biografii etnografów polskich.