Zewsząd. Opowieść o mojej (nie)śląskiej rodzinie

Co dziś znaczy być Ślązakiem lub Ślązaczką? Czy to tożsamość istniejąca wyłącznie w opozycji do niemieckości albo polskości? Bernadeta Prandzioch w reportażowo-rodzinnej opowieści proponuje inne ujęcie: śląskość otwartą i włączającą, współtworzoną zarówno przez tych, którzy od pokoleń mieszkali w Katowicach, Gliwicach, Opolu czy Bytomiu, jak i przez przyjezdnych.

Historia własnej rodziny staje się dla autorki punktem wyjścia do opowieści o powstańcach walczących o przyłączenie Górnego Śląska do Polski, o Górnoślązakach, którzy w 1921 i w 1945 roku wybrali Niemcy, oraz o tych, którzy przez lata lawirowali „pomiędzy”. Do tej układanki dochodzą losy krewnych, którzy w poszukiwaniu pracy przyjechali na Śląsk z Lubelszczyzny i Bieszczad. Pochodzili ze świata nieznającego przemysłowej nowoczesności i przywieźli zupełnie inny bagaż doświadczeń: walki z UPA, przynależność do AK, akcję „Wisła”.

Drogi ich wszystkich zbiegają się w katowickim Załężu. Autorka łączy przekazy domowe z lekturami i kwerendą archiwalną, a w jej rodzinnej historii mieszczą się śląscy powstańcy, żołnierze w niemieckich mundurach, pradziadek z AK, który zginął w Auschwitz, greckokatoliccy przodkowie z Bieszczad i prababcia wtrącająca ukraińskie słowa.

Z doświadczeń zebranych w jednej rodzinie wyłania się obraz współczesnej śląskości, zdolnej pomieścić historie wszystkich, którzy mieszkają na Górnym Śląsku i chcą nazywać siebie Ślązakami. Książka, wydana w serii „Sulina”, wpisuje się w toczącą się dyskusję o tożsamości regionalnej, pamięci i migracjach wewnętrznych w powojennej Polsce. Zainteresuje czytelników reportażu historycznego, sag rodzinnych i literatury poświęconej Górnemu Śląskowi.