Zakonnice odchodzą po cichu. Wydanie specjalne (rozszerzone)

„Zakonnice odchodzą po cichu” Marty Abramowicz to zbiór reportaży o kobietach, które opuściły zgromadzenia zakonne. Pierwsze wydanie ukazało się w lutym 2016 roku nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej. Niniejsze wydanie specjalne zostało rozszerzone o nowy, zamykający książkę rozdział „Echa” oraz liczne fotografie.

Autorka dotarła do około dwudziestu byłych sióstr zakonnych – rozmówczyń, do których trudno dotrzeć i które niechętnie mówią o swoich doświadczeniach. Ich relacje uzupełniają wypowiedzi zakonnic, które wciąż żyją we wspólnotach. Opowieści dotyczą wiary, nadziei i rozczarowań, a także wolności, posłuszeństwa i władzy w Kościele. Bohaterki mówią o konieczności uzyskiwania zgody przełożonych na sprawy codzienne, o izolacji i samotności we wspólnocie, o trudności w dzieleniu się wątpliwościami oraz o roli przełożonych. Książka porusza również temat miejsca kobiet w strukturach Kościoła, a autorka odwołuje się m.in. do poglądów Tadeusza Bartosia, Stanisława Obirka i Eugena Drewermanna. Choć bohaterki pochodzą z różnych zgromadzeń i pokoleń, w ich historiach powtarzają się podobne wzorce. Autorka sama zastanawia się, na ile ten obraz jest pełny.

Po premierze książka wywołała szeroką dyskusję w mediach – zarówno katolickich, jak i plotkarskich. Autorka otrzymała kilkaset listów od czytelników: od byłych zakonnic i ich rodzin, świeckich pracowników zakonnych instytucji, byłych księży oraz osób związanych z Kościołem i spoza niego. Rodziny pisały, że dopiero teraz zrozumiały milczenie swoich bliskich, a byli księża potwierdzali, że zakonnice zajmują najniższe miejsce w kościelnej hierarchii. Głos w sprawie zabrali też przedstawiciele Konferencji Episkopatu Polski oraz przełożone zgromadzeń zakonnych.

Rozdział „Echa”, nad którym autorka pracowała ponad rok, opisuje te reakcje i to, co wydarzyło się po publikacji: kto potępił książkę, kto dostrzegł w niej inspirację do zmian i jakie konsekwencje miało to dla byłych sióstr. Stanowi on integralne zakończenie całości i pozwala spojrzeć na sytuację sióstr zakonnych z innej perspektywy niż po lekturze pierwszej części. Podobnie jak wcześniej, autorka zostawia czytelnikowi samodzielne złożenie przedstawionych faktów w całość.

Wydanie specjalne zawiera także fotografie, w tym kolorowe, z prób spektaklu opartego na motywach książki, który powstał w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu w reżyserii Darii Kopiec.