Zagłada Białegostoku i Białostocczyzny. Notatki dokumentalne

„Zagłada Białegostoku i Białostocczyzny. Notatki dokumentalne” udostępnia niepublikowane wcześniej teksty Szymona Datnera ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego. Historyk gromadził je, przygotowując monografię dziejów Żydów regionu białostockiego, której nie zdążył ukończyć. Obecne wydanie pozwala przeczytać jego materiały w przekładzie z jidysz i zobaczyć, jak dokumentował losy społeczności podczas niemieckiej okupacji.

Datner zajmował się zarówno Białymstokiem, jak i miejscowościami Białostocczyzny. Interesowały go prześladowania, narastające zagrożenie, życie w getcie i reakcje mieszkańców na wiadomości o eksterminacji. Zachowane notatki należą do jego wieloletniej pracy nad historią regionu. Czytelnik otrzymuje więc nie gotową monografię, lecz źródło pokazujące kierunek badań autora i materiał, z którego chciał zbudować szerszą opowieść.

Teksty Datnera uzupełnia obszerny esej jego córki Heleny Datner o życiu i pracy ojca. Wstęp Ewy Koźmińskiej-Frejlak umieszcza obie części w kontekście doświadczenia mniejszości i sposobów opowiadania o Zagładzie. Wydanie opracowały Eleonora Bergman, Helena Datner i Ewa Koźmińska-Frejlak; przypisy przygotowała Sylwia Szymańska-Smolkin. Razem tworzą publikację, która łączy dokument historyczny z refleksją nad biografią badacza i losem pamięci o żydowskim Białymstoku.