Zaginiony

„Zaginiony” Franza Kafki, w przekładzie Jerzego Korpantego, to pierwsza z trzech powieści praskiego pisarza, znana wcześniej także pod tytułem „Ameryka”. Utwór, pozostawiony przez autora w niedokończonej formie i wydany pośmiertnie, bywa uznawany za klucz do późniejszych „Procesu” i „Zamku” oraz ich zapowiedź.

Bohaterem jest młody Karl Rossmann, wysłany przez rodziców do Ameryki po rodzinnym skandalu. Już w porcie w Nowym Jorku spotyka niespodziewanie bogatego wuja, który przyjmuje go pod swój dach, lecz wkrótce równie nagle go odtrąca. Od tej chwili Karl błąka się po kraju, przechodząc od pałaców do ciasnych klitek i zbiorowych noclegowni, podejmując pracę w wielkim hotelu i trafiając w towarzystwo dwóch wątpliwych kompanów, Delamarche’a i Robinsona. W ostatnich zachowanych fragmentach pojawia się tajemniczy Teatr z Oklahomy, który zdaje się przyjmować każdego chętnego, otwierając przed bohaterem niejednoznaczną perspektywę nowego początku.

Ameryka Kafki tylko umownie przypomina prawdziwy kraj: kilka zniekształconych nazw geograficznych, mnóstwo samochodów i ogrom miast to jedyne realistyczne rekwizyty, reszta przypomina sen. Bohater, podobnie jak Józef K. z „Procesu”, znajduje się we władzy potężnych, kapryśnych sił, wobec których jego sprzeciw niewiele znaczy. Nie może być pewien swojego miejsca ani skutków własnych działań, a każda próba zakorzenienia kończy się kolejnym wygnaniem.

Powieść łączy elementy humoru i groteski z poczuciem zagubienia i bezradności jednostki wobec niezrozumiałych reguł świata. Jej lektura to przede wszystkim zanurzenie się w niepowtarzalnej, sugestywnej atmosferze prozy Kafki – jednego, obok Jamesa Joyce’a, z najważniejszych pisarzy XX wieku.