Wścibscy

„Wścibscy” Doroty Gellner to zbiór krótkich, pisanych rymowaną prozą historyjek o rodzinie, której członkowie nieustannie próbują dowiedzieć się, co robią inni. Bohaterowie podsłuchują, podglądają i zaglądają w miejsca, które rozbudzają ich ciekawość. Ich zachowanie prowadzi do kolejnych komicznych sytuacji i pokazuje, jak łatwo zainteresowanie cudzymi sprawami może przerodzić się we wścibstwo.

Wśród postaci pojawiają się między innymi niania, dziadek, babcia, wnuczka, wnuczek, ciotka i kuzyn. Do ciekawskiej rodziny dołączają także pies, kot oraz mysz. Każdy z bohaterów znajduje własny sposób na zdobywanie informacji, a następujące po sobie scenki tworzą galerię różnych odmian tej samej cechy. Powtarzający się motyw łączy poszczególne epizody, ale każda historia przedstawia inną sytuację i inną konsekwencję nieposkromionej ciekawości.

Autorka opiera tekst na rytmie, rymach, powtórzeniach i zabawie brzmieniem słów. Dzięki temu historie można czytać jak krótkie opowiadania, a zarazem jak rozbudowane wiersze. Konstrukcja zdań i wyraziste puenty pomagają śledzić zachowanie bohaterów oraz dostrzegać różnicę między zwykłym zainteresowaniem otoczeniem a naruszaniem cudzej prywatności. Humor wynika przede wszystkim z przesady: Wścibscy chcą wszystko usłyszeć i zobaczyć, dlatego pojawiają się w najmniej spodziewanych miejscach.

Książka porusza temat ciekawości bez rozbudowanego wykładu czy bezpośredniego moralizowania. Kolejne przygody pokazują skutki zaglądania w cudze sprawy i mogą stać się punktem wyjścia do rozmowy o granicach, dyskrecji oraz szacunku wobec innych osób. Jednocześnie uwagę skupia przede wszystkim na zabawnych działaniach bohaterów i ich pomysłowości, dzięki czemu temat jest przedstawiony w formie dostosowanej do literatury dziecięcej.

Ilustracje rozwijają komiczny charakter scen i pomagają śledzić zachowania licznych bohaterów. Obraz i tekst współpracują, dzięki czemu kolejne przejawy wścibstwa można rozpoznawać zarówno w rymowanych zdaniach, jak i w szczegółach przedstawionych sytuacji.

Książka łączy poezję, opowiadanie i humor sytuacyjny, a wspólnym tematem wszystkich epizodów pozostaje potrzeba wiedzenia wszystkiego o wszystkich. Różnorodność bohaterów pokazuje, że wścibstwo nie jest przypisane do jednej osoby: dotyczy dorosłych, dzieci, a w świecie tej opowieści również zwierząt. Zestawienie wielu krótkich scen pozwala oglądać tę cechę z różnych stron i rozpoznawać ją w kolejnych zachowaniach postaci.

Samodzielne, zamknięte historyjki można czytać kolejno jako całość albo wybierać pojedyncze epizody, zachowując wspólny rytm i temat całego zbioru.