Wódz i prorok. Jak zaczął się spór o polską politykę

Przed laty Jerzy Giedroyc, redaktor naczelny paryskiej „Kultury”, z niepokojem zauważał, że Polską wciąż rządzą trumny Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego. Niewiele się w tej sprawie zmieniło. Historyczna retoryka nadal jest obecna w życiu publicznym: politycy powołują się na dziedzictwo ojców niepodległości, sięgają po ich sformułowania i deklarują wierność ich myśli. Do tego samego grona mogliby należeć Jan Paweł II i Lech Wałęsa, jednak pierwszy ustępuje obu przywódcom stażem, a drugi dla wielu Polaków pozostaje postacią kontrowersyjną. Choć pojawiają się też inni kandydaci ze świata polityki, nauki, kultury czy sportu, to właśnie Piłsudski i Dmowski pozostają głównymi punktami odniesienia w polskich sporach politycznych.

Maciej Górny uważa, że lekceważenie tego zapatrzenia debaty publicznej w przeszłość jest luksusem, na który mogą sobie pozwolić jedynie ci, dla których miejsce na marginesie polskiego dyskursu politycznego jest powodem do dumy, a nie dowodem porażki. Skoro dawni przywódcy wciąż wywierają tak duży wpływ na współczesną politykę, warto przynajmniej spróbować zrozumieć, co naprawdę mieli do powiedzenia. Temu służy ta niewielka książka, zestawiająca teksty Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego, które pozwalają prześledzić źródła sporu dzielącego polską politykę do dziś.

Maciej Górny jest historykiem związanym z Instytutem Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN, autorem m.in. książki „Kreślarze ojczyzn”.