Wielcy z wyboru. Niepewność, chaos, łut szczęścia. Dlaczego niektóre firmy odnoszą sukcesy pomimo niesprzyjających okoliczności

„Wielcy z wyboru” Jima Collinsa i Mortena T. Hansena to polskie wydanie książki „Great by Choice: Uncertainty, Chaos, and Luck – Why Some Thrive Despite Them All” z 2011 roku. Autorzy wraz z zespołem ponad dwudziestu badaczy przez dziewięć lat analizowali firmy, które w burzliwym, nieprzewidywalnym otoczeniu co najmniej dziesięciokrotnie przewyższyły wyniki swoich branż w ciągu piętnastu lat, i porównywali je ze starannie dobranymi przedsiębiorstwami działającymi w podobnych warunkach, którym ta sztuka się nie udała.

Wyniki przeczą wielu obiegowym opiniom. Przywódcy najlepszych firm nie byli bardziej skłonni do ryzyka ani bardziej wizjonerscy od konkurentów – wyróżniali się za to większą dyscypliną, empirycznym podejściem i ostrożnością. Same innowacje nie przesądzały o sukcesie; liczyła się umiejętność ich zdyscyplinowanego skalowania. Szybkie decyzje nie były gwarancją powodzenia, a wielkie firmy zmieniały się w odpowiedzi na zmieniający się świat mniej niż ich rywale.

Książka opisuje praktyczne zasady, takie jak „marsz na 20 mil”, czyli utrzymywanie stałego tempa rozwoju niezależnie od koniunktury, testowanie pomysłów małymi krokami przed zaangażowaniem dużych środków („najpierw kule, potem pociski armatnie”), utrzymywanie buforów bezpieczeństwa chroniących przed katastrofą, umiejętność oddalenia perspektywy i ponownego skupienia się na szczegółach oraz trzymanie się spójnego, sprawdzonego przepisu na działanie. Analiza roli szczęścia prowadzi do wniosku, że najlepsze firmy nie miały go więcej niż inne, ale lepiej wykorzystywały zarówno szczęśliwe, jak i pechowe zdarzenia. Wielkość jest zatem kwestią wyboru, a nie przypadku.