Watra. Pogranicze. Tom 3

Spokojna dotąd Tymianowa w Beskidzie Niskim staje się miejscem kolejnych konfliktów. W pobliskich lasach pojawia się niepokojące zagrożenie, chyża Tekli nadal nie jest bezpieczna, a nowy proboszcz dzieli mieszkańców wsi. Napięcia narastają w chwili, gdy lokalna społeczność przygotowuje się do Watry — spotkania skupiającego Łemków przybywających z różnych części Polski i z zagranicy.

Marta prowadzi samotnie Wolną Chatę Bukowiny i próbuje utrzymać porządek, który zbudowała. Niespodziewany gość wnosi jednak do jej życia dawne konflikty i podważa odzyskane poczucie stabilności. Bohaterka musi ponownie zmierzyć się z doświadczeniami, które uważała za zamknięte, oraz zdecydować, komu może pozwolić uczestniczyć w swoim życiu.

Nadia wraz z przyjaciółmi odpowiada za przygotowanie wydarzenia ważnego dla łemkowskiej społeczności. Organizacyjne wyzwania zbiegają się z trudnym okresem w jej własnym życiu, dlatego potrzebuje wsparcia ludzi, których dotąd sama prowadziła. Z kolei rudowłosa Matylda spotyka dawnych mieszkańców okolicznych wsi i osoby o rodzinnych historiach równie skomplikowanych jak jej własna. Watra staje się przestrzenią rozmów o pamięci, utracie domu i powrotach do miejsc związanych z przodkami.

W Chyży Łania odbywa się kurs pisania ikon. Przyciąga uczestników zainteresowanych sztuką chrześcijańskiego Wschodu, ale także osoby szukające wytchnienia od miejskiego życia i próbujące odnaleźć nowy kierunek. Wśród nich znajduje się pewny siebie malarz, którego obecność wpływa na relacje w grupie. Losy kursantów, mieszkańców i gości splatają się z wydarzeniami wokół Watry.

„Watra” jest trzecim tomem cyklu „Pogranicze” Natalii Przeździk. Powieść obyczajowa łączy wątki rodzinne i relacyjne z obrazem współczesnej łemkowskiej społeczności. Beskid Niski nie jest jedynie scenerią, lecz miejscem przechowującym pamięć o dawnych mieszkańcach i przesiedleniach. Ogień Watry symbolizuje wspólnotę i ciągłość tradycji, a równocześnie przypomina o konfliktach, które mogą zniszczyć z trudem odbudowane więzi. Tom rozwija historie Marty, Nadii, Matyldy, Jadźki i pozostałych postaci znanych z wcześniejszych części.