Warszawa romantyczna wyd. 2

„Warszawa romantyczna” to książka eseistyczna Aliny Kowalczykowej, badaczki polskiego romantyzmu związanej z Instytutem Badań Literackich PAN, wydana po raz pierwszy w 1987 roku, tu w drugim wydaniu w serii „Biblioteka Syrenki”, z posłowiem Olafa Krysowskiego. Autorka przedstawia rozwój w Warszawie pierwszej połowy XIX wieku zjawiska, które nazywa „świadomością romantyczną”.

Według Kowalczykowej buntownicze przekonania, niepokorność umysłów i konflikty moralne, zwykle kojarzone z romantyzmem, rodziły się w Warszawie nie tyle pod wpływem nowej literatury, bo miasto nie miało swojego Mickiewicza, ile wskutek bezpośrednich i bolesnych związków z historią współczesną. Wynikały z rozczarowania sytuacją Królestwa Polskiego, ścisłego nadzoru policyjnego oraz atmosfery spisków i patriotycznych manifestacji poprzedzających powstanie listopadowe. Te czynniki w dużej mierze kształtowały nowe oblicze miasta, które za swój brak pokory zostało surowo ukarane. Książka opiera się na obszernie cytowanych źródłach z epoki.

Alina Kowalczykowa jest także autorką m.in. książek „Romantyczni szaleńcy” i „Słowacki”, opracowała antologię „Manifesty romantyzmu 1790–1830” i współtworzyła „Słownik literatury polskiej XIX wieku”. W 2018 roku otrzymała doktorat honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku.