W cieniu koronkowej parasolki. O modzie i obyczajach w XIX wieku

„W cieniu koronkowej parasolki” Joanny Dobkowskiej i Joanny Wasilewskiej to książka o modzie i obyczajach XIX wieku, ukazująca codzienność ówczesnych elit. Autorki przedstawiają modę europejską, a także sposób, w jaki przyjmowano ją na ziemiach polskich. Zestawienie obu perspektyw pozwala zobaczyć, jak zagraniczne wzorce przenikały do życia polskiej arystokracji w czasach zaborów.

Opowieść nie zamyka się w ścisłych granicach lat 1800–1900, ponieważ nie odpowiadają one rzeczywistym przemianom ubioru i zwyczajów. Za ideowy początek stulecia autorki uznają Wielką Rewolucję Francuską, dlatego zaczynają od lat ją poprzedzających i zapowiadających, a kończą na wybuchu I wojny światowej – kolejnym przełomie w dziejach Europy i świata.

XIX wiek był okresem szybkich zmian i zarazem bardzo efektownym w historii stroju. Moda zmieniała się mniej więcej co dziesięć lat, czasem diametralnie, czasem subtelnie, ale na tyle wyraźnie, że strój widziany na ulicy łatwo było ocenić jako modny lub przestarzały. Autorki piszą o sukniach, fryzurach i dodatkach – takich jak tytułowa koronkowa parasolka – oraz o ich związkach z zachowaniem, regułami towarzyskimi, moralnością, erotyką i polityką. Korzystają przy tym z XIX-wiecznej prasy europejskiej oraz z pamiętników polskich arystokratek, których relacje pokazują, jak moda wpływała na codzienne życie.