Umysł ponad nastrojem. Podręcznik terapeuty wyd. 2

Drugie wydanie podręcznika dla psychoterapeutów pracujących w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT), przygotowane jako przewodnik do zeszytu ćwiczeń dla pacjenta „Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę myślenia”. Terapia poznawczo-behawioralna należy do najlepiej przebadanych metod leczenia depresji i zaburzeń lękowych, a stosuje się ją również w pracy nad złością, poczuciem winy, wstydem i trudnościami w relacjach. Christine A. Padesky i Dennis Greenberger, autorzy obu publikacji, pokazują, jak wykorzystywać poradnik pacjenta w gabinecie w sposób zgodny z aktualną wiedzą naukową.

Książka objaśnia krok po kroku, w jaki sposób prowadzić interwencje terapeutyczne i jak reagować na trudności pojawiające się w toku terapii. Autorzy podają szczegółowe instrukcje korzystania z poszczególnych ćwiczeń i arkuszy z podręcznika pacjenta: od rozpoznawania związków między myślami, nastrojem, zachowaniem i reakcjami ciała, przez zapis myśli i eksperymenty behawioralne, po pracę z założeniami i kluczowymi przekonaniami. Wyjaśniają, kiedy dane narzędzie wprowadzać, jak omawiać z pacjentem zadania wykonywane między sesjami i co robić, gdy ćwiczenie nie przynosi oczekiwanego efektu.

Osobne partie poświęcono dostosowaniu pracy do rodzaju problemu. Autorzy pokazują, jak układać kolejność rozdziałów poradnika w terapii depresji, różnych zaburzeń lękowych, złości, poczucia winy i wstydu oraz jak planować zapobieganie nawrotom. Omawiają także strukturę sesji, wyznaczanie celów, budowanie współpracy terapeutycznej i prowadzenie dialogu opartego na kierowanym odkrywaniu, a ponadto wykorzystanie materiału w terapii grupowej.

Nowe wydanie zostało znacząco zmienione i uzupełnione. Integruje oparte na dowodach praktyki z zakresu psychologii pozytywnej, dialogu motywującego oraz terapii akceptacji i zaangażowania (ACT), pokazując, jak łączyć je z klasycznymi technikami poznawczymi i behawioralnymi. Doszły nowe materiały i przykłady odzwierciedlające rozwój badań nad skutecznością psychoterapii. Autorzy zwracają uwagę nie tylko na łagodzenie objawów, lecz także na wzmacnianie zasobów pacjenta: budowanie poczucia sprawczości, wdzięczności i życzliwości wobec siebie, co ma sprzyjać trwałości efektów terapii.

Wywód ilustrują obszerne dialogi między terapeutą a pacjentem, omówienia przypadków, konkretne przykłady oraz praktyczne wskazówki kliniczne. Sporo uwagi autorzy poświęcają typowym problemom, takim jak niewykonywanie zadań domowych, brak postępów, silne emocje w trakcie sesji czy trudności w ustaleniu wspólnego rozumienia problemu, i proponują sposoby radzenia sobie z nimi. Dzięki temu czytelnik widzi, jak omawiane techniki wyglądają w rzeczywistej rozmowie terapeutycznej, a nie tylko w opisie teoretycznym, i może porównać własny sposób pracy z proponowanym przez autorów.

Podręcznik jest przeznaczony zarówno dla początkujących psychoterapeutów, jak i dla specjalistów z dużym doświadczeniem, którzy chcą uporządkować lub poszerzyć swój warsztat. Może być wykorzystywany w szkoleniu terapeutów i w superwizji, a także przez psychologów, psychiatrów i studentów kierunków związanych ze zdrowiem psychicznym.

Publikacja ma charakter specjalistyczny i zakłada znajomość podstaw terapii poznawczo-behawioralnej. Najpełniej służy czytelnikom, którzy równolegle korzystają z poradnika dla pacjenta, ponieważ odwołuje się do jego rozdziałów, ćwiczeń i formularzy. Osoby szukające samopomocy powinny sięgnąć po tamtą książkę, a w razie nasilonych objawów – skorzystać z pomocy specjalisty.