Uberyzacja. O warunkach pracy kurierów

Katarzyna Duda bada warunki pracy osób dostarczających jedzenie za pośrednictwem platform cyfrowych. Sprawdza, kto w tym modelu faktycznie organizuje pracę, ustala stawki i ocenia wykonanie zleceń, gdy bezpośredni przełożony zostaje zastąpiony aplikacją, algorytmem oraz siecią pośredników. Autorka pokazuje, że deklarowana niezależność kurierów często nie oznacza realnej kontroli nad czasem, wynagrodzeniem ani sposobem wykonywania obowiązków.

W centrum reportażu znajdują się doświadczenia kurierów, w tym migrantów z Indii, Pakistanu i Uzbekistanu. Bohaterowie opowiadają o ekonomicznej presji, kosztach sprzętu i transportu, samotności oraz formalnych rozwiązaniach, które utrudniają dochodzenie praw. System przydzielania zleceń może premiować stałą dostępność i karać za odrzucenie nieopłacalnego kursu, awarię roweru lub przerwę wymuszoną stanem zdrowia.

Duda sama podejmuje pracę jako kurierka, dzięki czemu obserwuje działanie aplikacji i relacje między platformą, partnerami flotowymi a osobami wykonującymi dostawy. Analizuje również historię firm budujących gospodarkę platformową oraz język elastyczności i przedsiębiorczości, za pomocą którego uzasadnia się przenoszenie ryzyka na pracownika.

Książka nie ogranicza się do jednego zawodu. Uberyzacja zostaje przedstawiona jako szerszy proces zmieniający rynek pracy: zadania są rozbijane na pojedyncze usługi, kontrola odbywa się cyfrowo, a odpowiedzialność za bezpieczeństwo, przestoje i narzędzia zostaje przesunięta w dół systemu. Autorka opisuje też próby samoorganizacji kurierów, działania związkowe oraz spory o status prawny pracy platformowej.

Publikacja łączy reportaż wcieleniowy z analizą społeczną i prawną. Stawia pytania o granice technologicznego pośrednictwa, odpowiedzialność platform oraz możliwość zachowania elastyczności bez rezygnacji z podstawowych praw pracowniczych.